Τετάρτη 21 Σεπτεμβρίου 2011
Focus: Έξω οι Έλληνες από την Ευρωπαϊκή Ένωση, μέσα οι Τούρκοι!
Τρίτη, 20 Σεπτεμβρίου 2011F
Focus: Έξω οι Έλληνες από την Ευρωπαϊκή Ένωση, μέσα οι Τούρκοι!
Euro-Krise
Griechen Raus, Turken Rein
Βρήκε τη λύση στο πρόβλημα το γερμανικό περιοδικό FOCUS. Μετά το προχθεσινό “πνιγμό” του Παρθενώνα σήμερα σε ένα μακροσκελές άρθρο πλέκει το «εγκώμιο» της Τουρκίας,
κάνοντας λόγο για «δυναμική αναδυόμενη οικονομία, με νέο ηλικιακά πληθυσμό», και καλεί τους Ευρωπαίους (!) να σκεφθούν σοβαρά τη ένωση με την Τουρκία.
Παράλληλα τονίζει τα όσα δραματικά συμβαίνουν στον υπερχρεωμένο Ευρωπαϊκό Νότο, το πόσο …επιβαρύνεται η Γερμανία ενώ ολοκληρώνει γράφοντας, πως ήρθε η ώρα η Ελλάδα να αποχωρήσει από την Ευρωζώνη και τη θέση της να πάρει μία υγιείς οικονομία, όπως είναι η τουρκική.
http://www.triklopodia.com
Μήνυμα Ομπάμα σε Ερντογάν για απολκλιμάκωση της έντασης
Τετάρτη 21 Σεπτεμβρίου 2011 - 08:19
Μήνυμα Ομπάμα σε Ερντογάν για αποκλιμάκωση της έντασης στις σχέσεις Τουρκίας-Ισραήλ
Σαφές μήνυμα στον Τούρκο πρωθυπουργό, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, για αποκλιμάκωση της έντασης στις σχέσεις Τουρκίας - Ισραήλ, έστειλε ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Μπαράκ Ομπάμα.
Οι δύο ηγέτες συναντήθηκαν στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, εν μέσω των συνεχιζόμενων εντατικών επαφών σχετικά με την προσπάθεια των Παλαιστίνιων να αναγνωριστεί ένα Παλαιστινιακό κράτος από τον διεθνή οργανισμό.
Η Ουάσινγκτον παρακολουθεί με ανησυχία την ραγδαία επιδείνωση των σχέσεων της Τουρκίας με το Ισραήλ, που ξεκίνησε μετά το θάνατο Τούρκων ακτιβιστών κατά την επιδρομή ισραηλινών ειδικών δυνάμεων σε πλοίο που μετέφερε ανθρωπιστική βοήθεια στη Γάζα. Η κρίση υπογράμμισε την εντεινόμενη απομόνωση του Ισραήλ, εκτίμησε το πρακτορείο Ρόιτερς.
«Ο πρόεδρος υπογράμμισε το ενδιαφέρον του να δει μια επίλυση αυτού του ζητήματος ανάμεσα στις δύο χώρες και ενεθάρρυνε την συνέχιση των προσπαθειών για το σκοπό αυτό», ανέφερε η σύμβουλος του Λευκού Οίκου Λιζ Σέργουντ-Ράνταλ μετά τη συνάντηση, προσθέτοντας πως ο Ομπάμα έδωσε έμφαση στην ανάγκη να αποκλιμακωθεί η ένταση στην περιφέρεια.
Ο αναπληρωτής σύμβουλος εθνικής ασφαλείας του Λευκού Οίκου Μπεν Ρόουντς είπε πως ο Ομπάμα θα τονίσει την ανάγκη αυτή και στη συνάντησή του με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου.
Ο πρόεδρος Ομπάμα και ο πρωθυπουργός Ερντογάν συζήτησαν επίσης για τη Συρία και συμφώνησαν να αυξήσουν την πίεση στον Άσαντ ώστε να σταματήσει την καταστολή των διαδηλώσεων στη χώρα. Οι δύο ηγέτες είπαν ότι θα συνεργαστούν για να αποφασίσουν περαιτέρω βήματα, που «μπορεί να συμπεριλαμβάνουν κυρώσεις, πολιτική πίεση, άλλα μέτρα», είπε ο Ρόουντς.
Οι Ομπάμα και Ερντογάν στις δηλώσεις τους στους δημοσιογράφους, στάθηκαν στην αιματηρή επίθεση στην Τουρκία νωρίτερα χθες. Ο Ομπάμα καταδίκασε την επίθεση στην Άγκυρα, λέγοντας πως «μας υπενθυμίζει ότι η τρομοκρατία υπάρχει σε πολλά μέρη του κόσμου.. . η Τουρκία και οι Ηνωμένες Πολιτείες θα παραμείνουν ισχυροί εταίροι στην πρόληψη της τρομοκρατίας».
Ο Ερντογάν είπε ότι οι ΗΠΑ και η Τουρκία πρέπει να «συνεργαστούν στο σχεδιασμό (και) στη χρήση τεχνολογίας ώστε να συνεχίσουμε να κάνουμε βήματα στον αγώνα κατά της τρομοκρατίας». Η κυβέρνηση της Τουρκίας φέρεται να ζητεί από τις ΗΠΑ να χρησιμοποιούν τα τηλεκατευθυνόμενα μη επανδρωμένα αεροσκάφη τύπου Predator για την παρακολούθηση των Κούρδων αυτονομιστών ανταρτών στο βόρειο Ιράκ.
Ο Ομπάμα εξάλλου εξήρε τον Ερντογάν για την «σπουδαία ηγεσία» που επέδειξε στην προώθηση «της δημοκρατίας» στην περιοχή ενώ τον ευχαρίστησε για την συμμετοχή της Τουρκίας «στην προσπάθεια στο Αφγανιστάν», όπου τουρκικές δυνάμεις συμμετέχουν στην δύναμη του NATO.
Aναλυτές επισημαίνουν πάντως ότι τα προβλήματα που προκαλεί η ένταση στις σχέσεις της Τουρκίας με το Ισραήλ δεν θα ξεπεραστούν εύκολα.
Πηγή:Voria
http://www.parapolitika.gr/
Παρασκευή 16 Σεπτεμβρίου 2011
ΧΑΡΤΗ ΤΗΣ ΤΕΡΑΣΤΙΑΣ... ΤΟΥΡΚΙΑΣ ΤΟΥ 2040 ΜΕ ΟΛΟΚΛΗΡΗ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΥΠΟ ΚΑΤΟΧΗ ΔΗΜΟΣΙΕΥΕΙ Η ΜΙΛΛΙΕΤ!
H τουρκική Μιλιέτ επαναφέρει στην επικαιρότητα την πρόβλεψη του αναλυτή του αμερικανικού Stratfor ότι το 2040 ¨Η Τουρκία θα είναι περιφερειακή ηγετική δύναμη¨. Πάντως, καμμιά φορά, ''τα όνειρα κοστίζουν ακριβά'' ή μπορεί και να μετατραπούν σε εφιάλτες...
Παρασκευή, 16 Σεπτεμβρίου 2011
ΧΑΡΤΗ ΤΗΣ ΤΕΡΑΣΤΙΑΣ... ΤΟΥΡΚΙΑΣ ΤΟΥ 2040 ΜΕ ΟΛΟΚΛΗΡΗ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΥΠΟ ΚΑΤΟΧΗ ΔΗΜΟΣΙΕΥΕΙ Η ΜΙΛΛΙΕΤ!
ΤΟΝ ΧΑΡΤΗ ΜΙΑΣ ΤΕΡΑΣΤΙΑΣ ΤΟΥΡΚΙΑ ΜΑΖΙ ΜΕ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ ΦΡΙΝΤΜΑΝ ΔΗΜΟΣΙΕΥΕΙ Η ΤΟΥΡΚΙΚΗ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΜΙΛΛΛΙΕΤ ΠΟΥ ΕΚΦΡΑΖΕΙ ΤΟΥΣ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΥΣ ΣΤΟΧΟΥΣ ΤΗΣ ΑΓΚΥΡΑΣ. ΦΥΣΙΚΑ ΣΕ ΑΥΤΟΝ ΤΟΝ ΧΑΡΤΗ ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΕΛΛΑΔΑ, ΟΠΩΣ ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΚΑΙ ΠΟΛΛΑ ΑΛΛΑ ΚΡΑΤΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΜΑΣ ΑΛΛΑ ΜΟΝΟ ΤΟΥΡΚΙΑ ΠΟΥ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΜΕΓΑΛΗ ΑΛΛΑ ΤΕΡΑΣΤΙΑ...
ΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΗΣ ΜΙΛΛΙΕΤ:
Η υποδοχή του Ερντογάν στο Κάιρο και η ανάδειξη του από τα ΜΜΕ του κόσμου ως ¨υποψήφιο παγκόσμιο ηγέτη του Ισλάμ¨ μου θύμισε τον οδικό χάρτη για την Τουρκία έως το 2040 του αναλυτή Τζώρτζ Φρίντμαν.
Στο βιβλίο του ΕΠΟΜΕΝΟΣ ΑΙΩΝΑΣ/ ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΝ 21Ο ΑΙΩΝΑ περιλαμβάνεται η πρόβλεψη πως ¨Η Τουρκία θα γίνει περιφερειακός ηγέτης¨.
Και ακόμα περισσότερο…
Τονίζεται πως ¨Η Τουρκία ακόμη και μη θέλοντας θα επεκτείνει την ηγεμονία της σε ευρύτερη περιοχή¨.
Παραθέτω κάποιες γραμμές :
Τον 21ο αιώνα η γερασμένη Ευρώπη, για να τραβήξει τον νέο πληθυσμό της Τουρκίας που σήμερα απωθεί, θα φτάσει σε κατάσταση να κάνει και διαφημίσεις. Η Ε.Ε. – αν θα υπάρχει- θα προσφέρει την υποψηφιότητα της Τουρκίας σε χρυσό δίσκο.
Το ίδιο θα ισχύσει και για τις ΗΠΑ. Θα μοιράζει ¨μπόνους¨ στον νεανικό πληθυσμό του Μεξικού. Το ¨σούπερ κράτος¨του 21ου αιώνα θα είναι πάλι οι ΗΠΑ. Η εποχή της Ευρώπης κλείνει. Η εποχή της Αμερικής μόλις άρχισε. Η άλλη μεγάλη δύναμη θα είναι η Ιαπωνία. Η Ρωσία θα διαλυθεί για μια ακόμη φορά. Η Ινδία δεν δίνει ελπίδες. Αυτό δεν είναι κάτι που γίνεται πρώτη φορά.
Όπως έγινε παλιότερα πάλι θα καταπέσουν.
Ποιοι θα είναι οι νέοι μεγάλοι του 21ου αιώνα ;
Αυτοί θα είναι η Τουρκία, η Πολωνία και το Μεξικό.
Η Τουρκία όσο υποχωρεί η Ρωσία, τόσο θα προχωρά προς τα βόρεια και την περιοχή του Καυκάσου.
Η Τουρκία ξεπερνώντας τον Καύκασο θα φτάσει στην Ρωσία και την Ουκρανία και θα προχωρήσει προς την γεωργική καρδιά της Ρωσίας.
Η Τουρκία θα επηρεάσει το Καζακιστάν και η ισχύς της θα φτάσει και στην Μέση Ασία. Η Μαύρη θάλασσα θα έχει γίνει μια τουρκική λίμνη ενώ η Κριμαία και η Οδυσσός θα έχουν αυξήσει σημαντικά το εμπόριο τους με την Τουρκία. Σε αυτή την περιοχή θα υπάρχουν πολλοί Τούρκοι επενδυτές.
Η Τουρκία θα μπει στα Βαλκάνια στα οποία ούτως η άλλως έχει στενές σχέσεις με τα μουσουλμανικά κράτη της Βοσνία και της Αλβανίας.
Και στα μέσα της δεκαετίας του 2040 η Τουρκία θα αποτελεί πραγματικά μια περιφερειακή δύναμη. Η Ρωσία και η Τουρκία θα έχουν ένα μεγάλο πλέγμα σχέσεων στα γεωργικά προιόντα και στην ενέργεια.
Οι Κούρδοι ενώ προσπαθούσαν να ιδρύσουν δικό τους κράτος θα δεχτούνε πλήγματα από τις εσωτερικές συγκρούσεις σε Ιράκ και Συρία. Η Τουρκία θα κυριαρχήσει σε Ιράκ και Συρία και έτσι η επιρροή της θα φτάσει στην αραβική χερσόνησο…..¨ (πηγή)
ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΜΕ ΤΟΥΣ ΒΡΩΜΕΡΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ ΤΥΠΟΥΣ ΠΟΥ ΜΑΣ ΚΑΘΗΣΑΝ ΣΤΟ ΣΒΕΡΚΟ ΠΑΝΩ ΑΠΟ ΧΙΛΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΠΡΟΕΡΧΟΜΕΝΟΙ ΑΠΟ ΤΙΣ ΣΤΕΠΕΣ ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ ΣΤΙΣ ΟΠΟΙΕΣ ΚΙ ΑΚΟΜΗ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΔΙΑΝΟΗΤΙΚΑ ΠΑΡΑΜΕΝΟΥΝ ΚΑΙ ΣΥΝΤΟΜΑ ΘΑ ΕΠΙΣΤΡΕΨΟΥΝ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΑ, ΕΙΝΑΙ ΠΩΣ ΑΥΤΟΣ Ο ΧΑΡΤΗΣ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΑΠΛΑ ΜΙΑ ΙΔΕΑ, ΑΛΛΑ ΕΝΑ ΣΧΕΔΙΟ ΤΟ ΟΠΟΙΟ ΚΑΙ ΕΧΟΥΝ ΒΑΛΕΙ ΣΕ ΕΦΑΡΜΟΓΗ, ΑΛΛΑ ΠΟΥ ΕΥΤΥΧΩΣ ΔΕΝ ΘΑ ΠΡΟΛΑΒΟΥΝ ΝΑ ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΟΥΝ...
"ΣΤΟΧΟΣ"
από το http://www.on-news.gr/
Ενεργοποιήθηκε το σύμφωνο στρατιωτικής συμμαχίας με Ισραήλ!
ΕΚΤΑΚΤΟ: Ενεργοποιήθηκε το σύμφωνο στρατιωτικής συμμαχίας με Ισραήλ!
15-09-2011 13:25:59
Άκρως ανησυχητικές πληροφορίες για «περικύκλωση» της Μεγίστης (Καστελόριζο) από τουρκικά φωτο-αναγνωριστικά και μαχητικά αεροσκάφη τις τελευταίες 48 ώρες μετέδωσε στον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μ. Νετανιάχου ο Έλληνας πρωθυπουργός Γ. Παπανδρέου, κατά την χθεσινοβραδυνή τηλεφωνική τους επικοινωνία, αναφέρουν απόλυτα έγκυρες πηγές στο defencenet.gr.
Αποτέλεσμα αυτών των πληροφοριών ήταν να συμφωνήσουν άμεσα στην ενεργοποίηση της μυστικής στρατιωτικής συμφωνίας που υπεγράφη πριν από 12 ημέρες από τον Π. Μπεγλίτη στο Ισραήλ. Σύμφωνα με πληροφορίες "Ο Γ.Παπανδρέου ξεκίνησε την συζήτηση για τις ναυτικές δυνάμεις (σ.σ.: που αποκάλυψε χθες το defencenet.gr) ότι έχουν συγκεντρωθεί μεταξύ Ρόδου και Μεγίστης και προσέθεσε ότι: «Ανησυχούμε ιδιαίτερα γιατί τις τελευταίες 48 ώρες οι ισραηλινές υπηρεσίες έχουν εντοπίσει αυξημένες πτήσεις αναγνώρισης («observation flights») γύρω από την Μεγίστη". Από εκσυγχρονισμένα φωτοαναγνωριστικά RF-4.
Όπως προσέθεσε ο Γ. Παπανδρέου, τα τούρκικα αναγνωριστικά συνοδεύονταν από μαχητικά αεροσκάφη! Δεν παραβίασαν τον ελληνικό εναέριο χώρο, απλά κινούντο παράλληλα και γύρω από το νησί.
Σύμφωνα με όσα είπε ο Παπανδρέου στην τηλεφωνική του συνομιλία, η ελληνική κυβέρνηση ανησυχεί για τουρκικές αιφνιδιαστικές επιθέσεις και σε άλλα νησιά του Αν. Αιγαίου, τα οποία βρίσκονται κοντά στις τουρκικές ακτές. Πάντως τόσο το Ισραήλ όσο και η Ελλάδα δεν έχουν αποκαλύψει μέχρι στιγμής τι περιλαμβάνει η ενεργοποίηση της συμφωνίας.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες από ισραηλινές πηγές, σε πρώτη φάση το Ισραήλ θα διαθέσει αεροπορικές δυνάμεις σε ελληνικές βάσεις στην Μεσόγειο για να δοθεί ένα μήνυμα στην Τουρκία ότι θα έχει πολύ σοβαρά προβλήματα αν αποφασίσει να κτυπήσει ελληνικούς στόχους.
Οι ίδιες πηγές αναφέρουν ότι «Ελλάδα και Ισραήλ ενεργοποίησαν την στρατιωτική συμφωνία μετά και από την έγκριση που έλαβαν από τις ΗΠΑ, διότι εκτιμούν ότι οι τουρκικές απειλές είναι αληθινές και αξιόπιστες».
Μετά απ’ όλα αυτά, ο πρωθυπουργός Γ. Παπανδρέου συγκάλεσε εκτάκτως το ΚΥΣΕΑ, προκειμένου να υπάρξει η καλύτερη δυνατή προετοιμασία στις συνθήκες κρίσης που αντιμετωπίζει η χώρα.
Ανώτατος αξιωματικός του ΓΕΑ τόνιζε ότι «Πόσο διαφορετικά θα ήταν τα πράγματα αν οι κυβερνήσεις μετά το 2005 δεν είχαν εγκαταλείψει την προσπάθεια ισχυροποίησης των Ενόπλων Δυνάμεων. Τώρα , με ό,τι έχουμε, θα κάνουμε το καλύτερο δυνατό. Ο Θεός μαζί μας…».
Εκτίμησή μας είναι ότι η Άγκυρα "μπλοφάρει". Απλώς ενοχλεί τον "αδύναμο κρίκο" και προσπαθεί να τρομοκρατήσει την Ελλάδα για να διασπάσει την συμμαχία. Δεν υπάρχει περίπτωση να αγγίξει την Μεγίστη, εκτός και αν διακινδυνεύσει να υποστεί ήττα τεράστιων διαστάσεων...
Tμήμα ειδήσεων defencenet.gr
αναδημοσίευση από το www.defencenet.gr/
Πέμπτη 15 Σεπτεμβρίου 2011
10 στρατηγικές χειραγώγησης του κοινού
Δευτέρα, 12 Σεπτεμβρίου 2011
Χειραγώγηση της μάζας ...
Tίποτα δεν αφήνουν στην τύχη ...
Για όλα υπάρχει εξήγηση!
10 στρατηγικές χειραγώγησης του κοινού
1. Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΗΣ ΑΠΟΣΠΑΣΗΣ ΤΗΣ ΠΡΟΣΟΧΗΣ
Το θεμελιώδες στοιχείο του κοινωνικού ελέγχου είναι η στρατηγική της απόσπασης της προσοχής που έγκειται στην εκτροπή της προσοχής του κοινού από τα σημαντικά προβλήματα και τις αποφασισμένες από τις οικονομικές και πολιτικές ελίτ αλλαγές μέσω της τεχνικής του κατακλυσμού συνεχόμενων αντιπερισπασμών και ασήμαντων πληροφοριών. Η στρατηγική της απόσπασης της προσοχής είναι επίσης απαραίτητη για να μην επιτρέψει στο κοινό να ενδιαφερθεί για απαραίτητες γνώσεις στους τομείς της επιστήμης, της οικονομίας, της ψυχολογίας, της νευροβιολογίας και της κυβερνητικής. «Διατηρήστε την προσοχή του κοινού αποσπασμένη, μακριά από τα αληθινά κοινωνικά προβλήματα, αιχμάλωτη θεμάτων που δεν έχουν....
καμία σημασία. Διατηρήστε το κοινό απασχολημένο, τόσο πολύ ώστε να μην έχει καθόλου χρόνο για να σκεφτεί - πίσω στο αγρόκτημα, όπως τα υπόλοιπα ζώα» (απόσπασμα από το κείμενο: Αθόρυβα όπλα για ήρεμους πολέμους).
2. ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΛΥΣΕΩΝ
Αυτή η μέθοδος καλείται επίσης «πρόβλημα- αντίδραση- λύση». Δημιουργείται ένα πρόβλημα, μια προβλεφθείσα «κατάσταση» για να υπάρξει μια κάποια αντίδραση από τον κόσμο, με σκοπό αυτός ο ενταθεί η αστική βία ή οργανώνονται αιματηρές επιθέσεις που αποσκοπούν στο να απαιτήσει ο κόσμος νόμους ασφαλείας και πολιτικές εις βάρος της ελευθερίας. Ή ακόμα: Δημιουργούν μία οικονομική κρίση ώστε να γίνει αποδεκτή ως αναγκαίο κακό η υποχώρηση των κοινωνικών δικαιωμάτων και η διάλυση των δημόσιων υπηρεσιών.
3. Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΗΣ ΣΤΑΔΙΑΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ
Για να γίνουν αποδεκτά τα διάφορα απαράδεκτα μέτρα, αρκεί η σταδιακή εφαρμογή τους, λίγο λίγο, επί συναπτά έτη. Κατά αυτόν τον τρόπο επιβλήθηκαν τις δεκαετίες του ΄80 και ΄90 οι δραστικά νέες κοινωνικοοικονομικές συνθήκες (νεοφιλελευθερισμός): ανύπαρκτο κράτος, ιδιωτικοποιήσεις, ανασφάλεια, ελαστικότητα, μαζική ανεργία, μισθοί που δεν εξασφαλίζουν ένα αξιοπρεπές εισόδημα, τόσες αλλαγές που θα είχαν προκαλέσει επανάσταση αν είχαν εφαρμοστεί μονομιάς.
4. Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΗΣ ΑΝΑΒΟΛΗΣ
Ένας άλλος τρόπος για να γίνει αποδεκτή μια αντιλαϊκή απόφαση είναι να την παρουσιάσουν ως «επώδυνη και αναγκαία», εξασφαλίζοντας τη συγκατάβαση του λαού τη δεδομένη χρονική στιγμή και εφαρμόζοντάς τη στο μέλλον. Είναι πιο εύκολο να γίνει αποδεκτή μια μελλοντική θυσία απ' ό,τι μία άμεση. Κατά πρώτον επειδή η προσπάθεια δεν καταβάλλεται άμεσα και κατά δεύτερον επειδή το κοινό, η μάζα, πάντα έχει την τάση να ελπίζει αφελώς ότι «τα πράγματα θα φτιάξουν στο μέλλον» και ότι οι απαιτούμενες θυσίες θα αποφευχθούν. Αυτό δίνει περισσότερο χρόνο στο κοινό να συνηθίσει στην ιδέα των αλλαγών και να τις αποδεχτεί με παραίτηση όταν φτάσει το πλήρωμα του χρόνου.
5. ΑΠΕΥΘΥΝΣΗ ΛΟΓΟΥ ΣΤΟ ΚΟΙΝΟ ΣΑΝ ΑΥΤΟ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ
Η πλειονότητα των διαφημίσεων που απευθύνονται στο ευρύ κοινό χρησιμοποιούν λόγο, επιχειρήματα, προσωπικότητες και τόνο της φωνής, όλα ιδιαίτερα παιδικά, πολλές φορές στα όρια της αδυναμίας, σαν ο θεατής να ήταν μικρό παιδάκι ή διανοητικά υστερημένος. Όσο περισσότερο θέλουν να εξαπατήσουν το θεατή τόσο πιο πολύ υιοθετούν έναν παιδικό τόνο. Γιατί; «Αν κάποιος απευθύνεται σε ένα άτομο σαν αυτό να ήταν 12 χρονών ή και μικρότερο, αυτό λόγω της υποβολής είναι πολύ πιθανό να τείνει σε μια απάντηση ή αντίδραση απογυμνωμένη από κάθε κριτική σκέψη, όπως αυτή ενός μικρού παιδιού» (βλ. Αθόρυβα όπλα για ήρεμους πολέμους).
6. ΠΟΛΥ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΟΣ ΠΑΡΑ ΤΗΣ ΛΟΓΙΚΗΣ
Η χρήση του συναισθήματος είναι μια κλασική τεχνική προκειμένου να επιτευχθεί βραχυκύκλωμα στη λογική ανάλυση και στην κριτική σκέψη των ατόμων. Από την άλλη, η χρήση των συναισθημάτων ανοίγει την πόρτα για την πρόσβαση στο ασυνείδητο και την εμφύτευση ιδεών, επιθυμιών, φόβων, καταναγκασμών ή την προτροπή για ορισμένες συμπεριφορές.
7. Η ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΥ ΣΤΗΝ ΑΓΝΟΙΑ ΚΑΙ ΣΤΗ ΜΕΤΡΙΟΤΗΤΑ
Κάντε το κοινό να είναι ανήμπορο να κατανοήσει τις μεθόδους και τις τεχνολογίες που χρησιμοποιούνται για τον έλεγχο και τη σκλαβιά του. «Η ποιότητα της εκπαίδευσης που δίνεται στις κατώτερες κοινωνικές τάξεις πρέπει να είναι η φτωχότερη και μετριότερη δυνατή, έτσι ώστε το χάσμα της άγνοιας μεταξύ των κατώτερων και των ανώτερων κοινωνικών τάξεων να είναι και να παραμένει αδύνατον να γεφυρωθεί» (βλ. Αθόρυβα όπλα για ήρεμους πολέμους).
8. ΕΝΘΑΡΡΥΝΣΗ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΥ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΜΕΝΟ ΜΕ ΤΗ ΜΕΤΡΙΟΤΗΤΑ
Προωθήστε στο κοινό την ιδέα ότι είναι της μόδας να είσαι ηλίθιος, χυδαίος και αμόρφωτος.
9. ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΗΣ ΑΥΤΟΕΝΟΧΗΣ
Κάντε τα άτομα να πιστέψουν ότι αυτά και μόνον αυτά είναι ένοχα για την κακοτυχία τους, εξαιτίας της ανεπάρκειας της νοημοσύνης τους, των ικανοτήτων ή των προσπαθειών τους. Έτσι, τα άτομα αντί να εξεγείρονται ενάντια στο οικονομικό σύστημα, υποτιμούν τους εαυτούς τους και νιώθουν ενοχές, κάτι που δημιουργεί μια γενικευμένη κατάσταση κατάθλιψης, της οποίας απόρροια είναι η αναστολή της δράσης. Και χωρίς δράση, δεν υπάρχει επανάσταση.
10. ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΓΝΩΡΙΖΕΙ ΤΑ ΑΤΟΜΑ ΚΑΛΥΤΕΡΑ ΑΠ' Ο,ΤΙ ΑΥΤΑ ΓΝΩΡΙΖΟΥΝ ΤΟΥΣ ΕΑΥΤΟΥΣ ΤΟΥΣ
Κατά τα τελευταία 50 χρόνια, η ταχεία πρόοδος της επιστήμης έχει δημιουργήσει ένα αυξανόμενο κενό μεταξύ των γνώσεων του κοινού και εκείνων που κατέχουν και χρησιμοποιούν οι κυρίαρχες ελίτ. Χάρη στη βιολογία, στη νευροβιολογία και στην εφαρμοσμένη ψυχολογία, το σύστημα έχει επιτύχει μια εξελιγμένη κατανόηση των ανθρώπων, τόσο σωματικά όσο και ψυχολογικά. Το σύστημα έχει καταφέρει να γνωρίζει καλύτερα τον «μέσο άνθρωπο» απ' ό,τι αυτός γνωρίζει τον εαυτό του. Αυτό σημαίνει ότι στις περισσότερες περιπτώσεις το σύστημα ασκεί μεγαλύτερο έλεγχο και μεγάλη εξουσία πάνω στα άτομα, μεγαλύτερη από αυτήν που τα ίδια ασκούν στους εαυτούς τους.
Ένα κείμενο του Noam Chomsky
Αναρτήθηκε από ORPHEUS στις 12:50
http://aemus.blogspot.com
Οι Τούρκοι χαρακτηρίζουν "εχθρικά" τα ισραηλινά μαχητικά.Αλλάζουν κωδικούς.
Οι Τούρκοι χαρακτηρίζουν "εχθρικά" τα ισραηλινά μαχητικά.Αλλάζουν κωδικούς.
Αλλάζουν “ταυτότητα” τα ισραηλινά μαχητικά αεροσκάφη F-16 και από “φίλια” γίνονται “εχθρικά”. Η τουρκική ΠΑ είναι έτοιμη αν η κρίση με το Ισραήλ συνεχίσει να κλιμακώνεται επικίνδυνα, να αλλάξει τους κωδικούς αναγνώρισης “φίλιων” και “εχθρικών αεροσκαφών στα μαχητικά της αεροσκάφη.
Τουρκικές εφημερίδες προχωράνε ακόμη περισσότερο το θέμα υποστηρίζοντας ότι η τουρκική βιομηχανία ASELSAN κατασκεύασε ένα νέο σύστημα ανγνώρισης όχι μόνο για τα αεροσκάφη,αλλά και για πολεμικά πλοία και υποβρύχια το οποίο στις εχθρικές απειλές περιλαμβάνει και τα ισραηλινά αεροσκάφη.
Σύμφωνα με δημοσιεύματα τουρκικών εφημερίδων, τα F-16, τα οποία αγοράστηκαν από τις ΗΠΑ, είχαν ενσωματωμένο σύστημα που αυτομάτως αναγνώριζε ως φίλια τα ισραηλινά αεροσκάφη και πολεμικά πλοία, και δεν επέτρεπε στα τουρκικά αεροσκάφη να στοχεύσουν σε ισραηλινά πλοία ή αεροπλάνα.
Η αλλαγή των κωδικών αναγνώρισης και η επιλογή να θεωρούνται τα ισραηλινά αεροσκάφη εχθρικά, είναι άλλη μία ένδειξη ότι αυτή η κρίση μεταξύ Τουρκίας-Ισραήλ,έχει μπει σε δρόμο χωρίς επιστροφή.
από το http://www.onalert.gr/
Τετάρτη 14 Σεπτεμβρίου 2011
ΟΜΑΔΑ ΔΡΑΣΗΣ ΤΗΣ Ε.Ε. ΑΝΑΛΑΜΒΑΝΕΙ ΝΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΕΙ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΜΕΣΟΠΡΟΘΕΣΜΟΥ
Ελευθεροτυπία, Τετάρτη 14 Σεπτεμβρίου 2011
ΟΜΑΔΑ ΔΡΑΣΗΣ ΤΗΣ Ε.Ε. ΑΝΑΛΑΜΒΑΝΕΙ ΝΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΕΙ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΜΕΣΟΠΡΟΘΕΣΜΟΥ
30 γκαουλάιτερ θα επιβλέπουν τα υπουργεία
Της ΕΛΕΝΗΣ ΚΩΣΤΑΡΕΛΟΥ Επιασαν δουλειά οι «τοποτηρητές» της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, οι οποίοι αναλαμβάνουν ουσιαστικά να βάλουν... τάξη στην ελληνική οικονομία.
Χορστ Ράιχενμπαχ, ο επικεφαλής της task force
Μέχρι τα τέλη του μήνα, η 30μελής ειδική Ομάδα Δράσης, ή task force, θα έχει εγκατασταθεί στα υπουργεία της χώρας, προκειμένου να επιβλέψει την εφαρμογή του Μεσοπρόθεσμου και κυρίως να λειτουργεί πυροσβεστικά όπου απαιτείται η λήψη των μέτρων που συμφωνήθηκαν μεταξύ της ελληνικής κυβέρνησης και της τρόικας.
«Δουλειά μας είναι να υποστηρίξουμε τους Ελληνες, ώστε να ολοκληρώσουν το πρόγραμμα που συμφώνησαν, μέσω τεχνικής βοήθειας. Και για μένα η σημαντικότερη δουλειά είναι να συντονίσω αυτή την τεχνική βοήθεια και να φέρω έτσι στους Ελληνες ένα σημάδι ελπίδας.
»Δεν θα είχα αναλάβει τη δουλειά αν δεν ήμουν πεπεισμένος ότι οι Ελληνες θα τα καταφέρουν» δήλωνε χθες ο επικεφαλής της Ομάδας Δράσης, Χορστ Ράιχενμπαχ, λίγο πριν συναντηθεί με τον υπουργό Οικονομικών Ευάγγελο Βενιζέλο, παρουσία του προέδρου του ΣΟΕ, Γιώργου Ζανιά, και του γενικού γραμματέα του υπουργείου, Ηλία Πλασκοβίτη.
Σήμερα, ο κ. Ράιχενμπαχ συναντάται και με τον πρωθυπουργό.
«Να βοηθήσει»
Ο εκπρόσωπος του επιτρόπου Ολι Ρεν, Αμαντέο Αλταφάζ, διευκρίνισε ότι η ειδική ομάδα έχει βασική αποστολή να βοηθήσει την Ελλάδα να επανέλθει στην ανάπτυξη και όχι να τη θέσει υπό κηδεμονία, υπενθυμίζοντας ότι συμφώνησαν για τη σύστασή της ο πρόεδρος Ζοζέ Μπαρόζο και ο πρωθυπουργός Γιώργος Παπανδρέου.
Πρόσθεσε δε ότι η ομάδα θα λειτουργεί παράλληλα με την τρόικα και αποσαφήνισε ότι δεν πρόκειται να εμπλακεί στον προσδιορισμό των υπό ιδιωτικοποίηση επιχειρήσεων ή της ακίνητης περιουσίας και θα περιοριστεί στην παροχή τεχνικής και νομικής βοήθειας σε σχέση με τη συμβατότητα προς το κοινοτικό δίκαιο.
Η Ομάδα Δράσης συστήθηκε από τον πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ζοζέ Μανουέλ Μπαρόζο για την παροχή τεχνικής βοήθειας στην Ελλάδα, ώστε να υποστηριχθεί η εφαρμογή του προγράμματος της τρόικας και να επιταχυνθεί η απορρόφηση ευρωπαϊκών πόρων, μετά τις καθυστερήσεις που παρατηρήθηκαν ως προς την προώθηση των μέτρων και που εντοπίζονται στους περιορισμούς της δημόσιας διοίκησης και τα εμπόδια στον πολιτικό συντονισμό.
Θα εστιάσει στην ανταγωνιστικότητα, την ανάπτυξη και την απασχόληση. Ανά τρίμηνο θα υποβάλλει εκθέσεις προόδου στις ελληνικές αρχές και στην Επιτροπή. Η Ομάδα Δράσης, που έχει συμβουλευτικό ρόλο, θα εδρεύει μεν στις Βρυξέλλες, αλλά στην Αθήνα θα λειτουργεί η ειδική ομάδα επικοινωνίας και υποστήριξης σε στενή συνεργασία με την Αντιπροσωπεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Ελλάδα. Το γενικό συντονισμό των εργασιών έχει ο επίτροπος Ολι Ρεν και επικεφαλής της είναι ο Χορστ Ράιχενμπαχ, αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Ανασυγκρότησης και πρώην γενικός διευθυντής στην Επιτροπή.
Τα μέλη της είναι αποσπασμένοι εμπειρογνώμονες της Επιτροπής και των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Αποτελείται από μια ομάδα συντονισμού και από εμπειρογνώμονες που θα εργάζονται επί τόπου στα υπουργεία ή σε άλλες υπηρεσίες του κράτους πάνω σε συγκεκριμένα έργα και θέματα που θα ορίζουν οι ελληνικές αρχές. Επικεφαλής κάθε ομάδας είναι Ελληνας τεχνοκράτης συνεπικουρούμενος από Ευρωπαίο σύμβουλο.
Απορρόφηση πόρων
Η πρώτη τους έκθεση θα εξετάσει μέτρα για την επιτάχυνση της απορρόφησης ευρωπαϊκών πόρων, συμπεριλαμβανομένου συγκεκριμένου προγράμματος και χρονοδιαγράμματος, και θα αποσταλεί στην Επιτροπή και στις ελληνικές αρχές μέχρι τα τέλη Οκτωβρίου.
Θα πραγματοποιούν τόσο σύντομες όσο και μεγαλύτερης διάρκειας επισκέψεις. Δεν είναι επιθεωρητές ούτε ελεγκτές και δεν ασκούν καθήκοντα που ανήκουν στην αποκλειστική αρμοδιότητα της ελληνικής κυβέρνησης και διοίκησης.
Στο επίκεντρό τους βρίσκονται: ιδιωτικοποιήσεις, αγορά εργασίας, επενδύσεις, αναμόρφωση δικαστικού συστήματος, υγεία, κοινωνική ασφάλιση, αναδιάρθρωση ΔΕΚΟ, φορολογία (όπως καταπολέμηση διαφθοράς στο φοροελεγκτικό μηχανισμό, μεταρρυθμίσεις και τεχνικές λογιστικού ελέγχου), δημοσιονομική διαχείριση (όπως διοικητική αναδιοργάνωση υπηρεσιών παρακολούθησης δαπανών), αναδιοργάνωση Δημοσίου, αναμόρφωση αγορών αγαθών και υπηρεσιών.
από το www.enet.gr/
αναρτήθηκε την 14.09.2011
Για την υπόθεση κατασκοπίας , την φθορά της κυβέρνησης και του Πρωθυπουργού και την πλατιά αντι-νέο φιλελεύθερη πολιτική συμμαχία
Για την υπόθεση κατασκοπίας , την φθορά της κυβέρνησης και του Πρωθυπουργού και την πλατιά αντι-νέο φιλελεύθερη πολιτική συμμαχία
Σεπτεμβρίου 14, 2011 από ecoleft11 Γράψτε ένα σχόλιο
Μιλώντας σήμερα στο ρ/σ «Aθήνα 9.84» (Β. Πάϊκος), για τις πολιτικές εξελίξεις, ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ Δ. Παπαδημούλης, δήλωσε μεταξύ άλλων τα εξής:
Για την υπόθεση κατασκοπίας
Είναι θλιβερό ότι ασκείται ποινική δίωξη στον προϊστάμενο διαχείρισης του περίφημου «βαλιτσακίου». Προφανώς απαιτείται αναλυτική ενημέρωση για την υπόθεση και στο επίπεδο που προβλέπεται. Η κυβέρνηση σήμερα οφείλει να ενημερώσει όλα τα κόμματα για τις διαστάσεις αυτής της υπόθεσης. Εδώ που είμαστε μόνο αυτό μας έλειπε. Δεν είναι δυνατόν να κουκουλώνονται αυτά και να κάνει κανείς «το παγώνι», όπως έγινε επί Καραμανλή Ευτυχώς που η Δικαιοσύνη ανέσυρε μετά από πρωτοβουλία της Επιτροπής Θεσμών και Διαφάνειας τον κλειστό φάκελο των υποκλοπών και βρέθηκαν κάποια ίχνη που συνδέονται με την Αμερικανική Πρεσβεία.
Επιτέλους σ’ αυτήν την χώρα πρέπει να υπάρξει κράτος, δικαιοσύνη, κυβέρνηση που να υπερασπίζεται τα εθνικά συμφέροντα και να διαπραγματεύεται. Αν νοικοκυρέψουμε αυτή τη χώρα, που είναι οικόπεδο γωνία, θα διαπραγματευόμαστε όλα τα θέματα με καλύτερο τρόπο.
Για την φθορά της κυβέρνησης και του Πρωθυπουργού
Ο κ. Τσίπρας χαρακτήρισε τον κ. Παπανδρέου πρωθυπουργό εν εφεδρεία; Σημειολογικά τι υποδηλώνει αυτό;
Είναι βέβαιο ότι ο πολιτικός χρόνος και το πολιτικό κεφάλαιο αυτής της κυβέρνησης και του πρωθυπουργού έχει σπαταληθεί εδώ και 2 χρόνια χωρίς ικανοποιητικά αποτελέσματα. Γι αυτό τρέχουν και δεν φτάνουν. Το ενδεχόμενο να προκύψει εκλογές το επόμενο χρονικό διάστημα από ανάγκη κι όχι από σχεδιασμό Παπανδρέου είναι εξαιρετικά πιθανό. Γι’ αυτό φουντώνουν και τα σενάρια συγκυβέρνησης ΠΑΣΟΚ-ΝΔ και το πελάγωμα εντός της κυβέρνησης.
Τα έχουν κάνει εντελώς μούσκεμα, έχουν αποτύχει παταγωδώς, μειώνεται ραγδαία η επιρροή του ΠΑΣΟΚ στις δημοσκοπήσεις και τώρα το δίλημμα μέσα στο ΠΑΣΟΚ είναι εκλογές σύντομα με αξιοπρεπή ήττα, έτσι ώστε να συνδιαχειριστούν τα πράγματα μαζί με τη ΝΔ ή μια μετεκλογική συντριβή που θα οδηγήσει και σε διάσπαση αυτό το χώρο.
Γι αυτό ο κ. Τσίπρας είπε όχι να φύγει ο κ. Παπανδρέου αλλά να ανατραπεί; Από τους βουλευτές του;
Η αντικατάσταση μιας κυβέρνησης γίνεται μόνο μέσα από τον δρόμο των εκλογών. Ποτέ εμείς στην αριστερά δεν θα υποδεικνύαμε σε βουλευτές άλλου κόμματος νομίμως εκλεγμένους να προχωρήσουνε σε πραξικοπηματικού τύπου ενέργειες. Αυτό που ειπώθηκε χθες από τον πρόεδρο της κοινοβουλευτικής μας ομάδας είναι ότι ο κοινωνικός παράγοντας με μαζικές ειρηνικές εκδηλώσεις μπορεί να επιταχύνει τις πολιτικές εξελίξεις. Επιθυμίας μας είναι πέρα από την αναμονή της κάλπης είναι η ενεργοποίηση του κοινωνικού παράγοντα μαζικά, ειρηνικά, αποτελεσματικά, για να ξεφύγουμε από μια πολιτική που εδώ και πολύ καιρό, διαπιστώνουμε ότι πηγαίνει από το «μνημόνιο ή χρεωκοπία» στο και «μνημόνιο και χρεωκοπία».
Για την πλατιά αντι-νέο φιλελεύθερη πολιτική συμμαχία
Πώς εννοείτε ότι μπορεί να διαμορφωθεί αυτή η αντιμνημονιακή συμμαχία-πλειοψηφία που προτείνετε; Μέσα από εκλογές φυσικά.
Με χαρά διαπιστώνω ότι και ο ΣΥΝ και ο ΣΥΡΙΖΑ υιοθετεί όλο και περισσότερο το τελευταίο χρονικό διάστημα πιο καθαρά, αυτόν τον στόχο της ευρύτατης, αριστερής, δημοκρατικής αντιμνημονιακής συμμαχίας. Δεν υποτιμώ τις δυσκολίες ενός τέτοιου εγχειρήματος αλλά αν επιτευχθεί μια συμμαχία ικανή να εκφραστεί και στις εκλογές μαζί, που να αποτελείται από τον ΣΥΡΙΖΑ και τις δυνάμεις από την Δημοκρατική Αριστερά, τους Οικολόγους Πράσινους, το κόμμα του κ. Δημαρά, τους διαφωνούντες του ΠΑΣΟΚ, και μικρότερες δυνάμεις της εξωκοινοβουλευτικής αριστεράς, θα είναι κάτι καινοτόμο και προοδευτικό. Ακόμα κι αν το ΚΚΕ απορρίπτει μια τέτοια συμμαχία, σε περίπτωση έγκαιρου σχηματισμού αυτής της πολιτικής συμμαχίας και κατάστρωσης σχεδίου αλλαγών, θα μπορούσε να διεκδικήσει ακόμα και την πρωτιά.
Ο κ. Δημαράς είναι εν δυνάμει σύμμαχος, ο κ. Κουβέλης λέει κατηγορηματικά «όχι», το ΚΚΕ λέει «όχι». Γιατί δεν είστε πιο ειλικρινείς και να πείτε θέλουμε ο ΣΥΡΙΖΑ να γίνει πλειοψηφία;
Δεν πετάμε στα σύννεφα. Η πίεση που έρχεται από την κοινωνία είναι διαφορετική από τις στιγμιαίες παροδικές αντιδράσεις και αντιστάσεις ηγετικών περιχαρακώσεων. Όπουδήποτε κι αν σταθείτε, ο κόσμος που βρίσκεται στο ευρύτερο φάσμα της αριστεράς και της οικολογίας μας «τραβάει από το μανίκι» να σταθούμε στο ύψος των περιστάσεων και υπάρχουν και άνθρωποι που δεν έχουν ψηφίσει ποτέ αριστερά και λένε: «τι περιμένετε; Ενωθείτε γύρω από πέντε συγκεκριμένα πράγματα και προσφέρετε λύσεις διεκδικείστε έναν σημαντικότερο ρόλο», για να βρούμε κι εμείς διέξοδο. Και ως φρένο σε μια λαίλαπα μέτρων και ως μοχλό για την προώθηση θετικών αλλαγών που χρειάζεται επιτέλους αυτός ο τόπος. Είναι ένας ολόκληρος τρόπος διακυβέρνησης που φτάνει στο τέλος του.
Αν ο κόσμος σας «τραβάει από το μανίκι» γιατί δεν καταγγέλλετε πολιτικά αυτούς που δεν συμπράττουν στην πρότασή σας;
Δεν υπάρχει ανάγκη με την πρώτη άρνηση να πηγαίνει κανείς στην καταγγελία. Αν ήταν έτσι δε θα φτιάχνονταν ποτέ συμμαχίες. Χρειάζεται υπομονή, επιμονή και βομβαρδισμός προτάσεων και ενωτικών πρωτοβουλιών σ’ όλη την Ελλάδα σε πολιτικό και κοινωνικό επίπεδο. Με πρόγραμμα ρεαλιστικών και εφικτών προτάσεων για έξοδο από την κρίση . Όχι, ενότητα για την ενότητα. Έτσι ώστε αυτή η ανάγκη να ωριμάσει, να πιέσει και να υπάρξουν αλλαγές.
Ακόμα και στην ΔΗΜΑΡ υπάρχουν δυνάμεις που βλέπουν θετικά την πρόταση μας, παρ’ ότι ο σύντροφος ο Φώτης ο Κουβέλης λέει «όχι». Αυτήν την ώρα υπό το φώς της κοινωνικής δυναμικής και του κοινωνικού αδιεξόδου απαιτούνται ευρύτεροι αναστοχασμοί.
Είναι απορίας άξιον, πως είναι δυνατόν η ΔΗΜΑΡ να συζητά το ενδεχόμενο εκλογικής συνεργασίας με το κόμμα του κ,. Δημαρά κι όχι με τον ΣΥΝ, στον οποίο συνυπήρχαμε μέχρι χθες.
Αν δει κανείς τις κοινωνικές εξελίξεις και τις δημοσκοπήσεις θα διαπιστώσει ότι η επιμονή του ΣΥΝ στην πρόταση δημιουργίας πλατιάς αντι-νεοφιλελεύθερης συμμαχίας ακουμπάει σε μια κοινωνική δυναμική. Επιβραβεύεται και βρίσκει απήχηση. Όχι καταγγελίες αλλά επίθεση φιλίας παντού!
Ακόμα και προς το ΚΚΕ, ένα άπλωμα χεριού. Χωρίς να παραγνωρίζουμε τις μεγάλες διαφορές που έχουμε. Ένα κομμάτι κι αυτού του χώρα διψά για ανανέωση και σύμπραξη. Μάλιστα αυτό το κομμάτι ενοχλήθηκε που το ΚΚΕ δεν έβγαλε ούτε μια ανακοίνωση όταν πέθανε ο Λεωνίδας Κύρκος.
Για το ενδεχόμενο εκλογών και συγκυβέρνησης ΠΑΣΟΚ-ΝΔ
Όλα τα κόμματα της αντιπολίτευσης υφίστανται μια πρωτοφανή αδικία. Καλούνται να πάρουν θέση για κάποια διλήμματα, επιτακτικά χωρίς να ευθύνονται για την κατάσταση. Αλλά δε χρειάζονται προτάσεις;
Σταθερά μας κατηγορούν ότι δεν προτείνουμε λύσεις. Όταν παρουσιάζουμε σοβαρές προτάσεις, κοστολογημένες και εμπεριστατωμένες μας λένε, αυτά δεν εφαρμόζονται. Είναι προφανές ότι η κυβερνητική πολιτική έχει αποτύχει παταγωδώς να περιορίσει τις σπατάλες που προκύπτουν από την κομματική λογική που βλέπει το κράτος σαν ταμείο από το οποίο μοιράζουν αφειδώς χρήματα χωρίς έλεγχο, την ίδια ώρα που κόβουν μισθούς, συντάξεις και πρόγραμμα δημοσίων επενδύσεων. Πώς γίνεται ενώ κόβουν με τον μπαλτά, οι κρατικές δαπάνες να αυξάνονται αντί να μειώνονται;
Η απάντηση είναι πολιτική και υπαγορεύει αλλαγή και στο τιμόνι. Για να θυμηθώ μια φράση του Χαρίλαου Φλωράκη: «δεν αρκεί να αλλάξει ο χαβάς, πρέπει να αλλάξουν και οι βιολιτζίδες». Το ερώτημα είναι να μην πάνε στην γαλάζια ορχήστρα που μας έφερε στα πρόθυρα της χρεωκοπίας, με αποτέλεσμα ο προηγούμενος μαέστρος να κάνει 1,5 χρόνο να μιλήσει. Ούτε βέβαια στο πρασινογαλάζιο.
Αν πιστεύουν κάποιοι ότι αθροίζοντας δύο αποτυχίες θα δημιουργήσουν μια θριαμβευτική επιτυχία, αν αυτό θεωρούν λύση πρέπει πριν ανεβάσουν αυτό το πρόγραμμα στη σκηνή να το παρουσιάσουν και στον ελληνικό λαό ζητώντας την έγκριση του με εκλογές. Αφού πρώτα ψηφίσουν την απλή αναλογική με πλήρη αντιστοιχία ψήφων και εδρών, αφού πιστεύουν και στις κυβερνήσεις συνεργασίας κι όχι μόνο στις μονοκομματικές.
Η αλλαγή του εκλογικού νόμου μπορεί να γίνει και άμεσα μάλιστα εάν Παπανδρέου και Σαμαράς συμφωνήσουν, αν και αρκεί και μόνος του, ο Παπανδρέου. Διότι οι 154 βουλευτές του ΠΑΣΟΚ συν τους βουλευτές της ελάσσονος αντιπολίτευσης που στηρίζουν την απλή αναλογική, υπερβαίνουν τους 200 που απαιτείται.
Η ατζέντα με την οποία εκλέχτηκαν ΠΑΣΟΚ και ΝΔ το 2009 είναι πολύ διαφορετική από τις σημερινές συνθήκες.
Απέναντι σ΄αυτό εμείς πρέπει να αντιτάξουμε την αντι-νεοφιλελεύθερη συμμαχία της ευρύτατης αριστερής συμμετοχής. Πιστεύω ότι υπό το βάρος των εξελίξεων επιταχύνεται μια τέτοια εξέλιξη.
αναδημοσίευση από το http://ecoleft.wordpress.com
ΧΡΕΗ, ΠΟΛΕΜΟΙ ΚΑΙ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΕΙΣ
ΧΡΕΗ, ΠΟΛΕΜΟΙ ΚΑΙ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΕΙΣ
Tuesday, 13 September 2011 01:01
Tου κ.Βασίλη Βιλιάρδου - Τα ομόλογα, από μέσον για τη χρηματοδότηση των πολέμων, εξελίχθηκαν στο μονεταριστικό όπλο για την ανάληψη της δημοκρατικής εξουσίας από τους Πολίτες – ενώ η κάποτε απολυταρχική Γαλλία αναδείχθηκε στο πιο φημισμένο θύμα τους
Ανάλυση
“Τα βαθύτερα αίτια πίσω από τα γεγονότα, τα οποία οδηγούν μία πάμπλουτη, πολλαπλά προικισμένη χώρα, όπως για παράδειγμα την Ελλάδα, στα ελλείμματα και στην υπερχρέωση, είναι η μακροχρόνια έλλειψη εμπιστοσύνης των Πολιτών προς την Πολιτεία – προς την Πολιτική, προς τους Θεσμούς, προς το «πλαίσιο» λειτουργίας (επιχειρηματικό, φορολογικό κα.), καθώς επίσης προς τις πάσης φύσεως υπόλοιπες «εξουσίες» (ΜΜΕ, συνδικαλιστικές οργανώσεις κλπ.).
Η χρεοκοπία τώρα ενός κράτους δεν προκαλείται τόσο από την υπερχρέωση ή από την απώλεια της πιστοληπτικής αξιολόγησης του, όσο από την άρνηση των Πολιτών του να συμμετέχουν στη χρηματοδότηση του, καθώς επίσης στις προσπάθειες εξυγίανσης της οικονομίας του – από την ανυπακοή τους δηλαδή στα μέτρα που επιλέγονται από την εκάστοτε κυβέρνηση. Κατ’ επέκταση, μία κυβέρνηση είναι «καταδικασμένη», όταν δεν είναι ικανή να εφαρμόσει τα προγράμματα που έχει ψηφίσει ή συμφωνήσει με τους δανειστές – όταν δεν μπορεί πλέον να πείσει τους Πολίτες να πληρώσουν κερδίζοντας, ως οφείλει, την εμπιστοσύνη τους.
Τέλος, όταν μία χώρα χρεοκοπεί, είναι μάλλον αναπόφευκτες οι αιματηρές κοινωνικές εξεγέρσεις – με το Κοινοβούλιο ή τους υπόλοιπους Θεσμούς της να απειλούνται με την «τύχη» της «λαιμητόμου και της Βαστίλης», έτσι όπως βιώθηκαν στα πλαίσια της Γαλλικής Επανάστασης.
Σε κάθε περίπτωση, πάντοτε υπάρχουν λύσεις, ακόμη και όταν μία χώρα ευρίσκεται στο χείλος της καταστροφής - υπερχρεωμένη, εξευτελισμένη, υποχείριο των δανειστών ή των «εταίρων» της και «καταρρακωμένη». Αρκεί να υπάρξει, έστω και την ύστατη στιγμή, μία επαρκής, έντιμη πολιτική ηγεσία, η οποία να μπορέσει να ανακτήσει την πλήρη εμπιστοσύνη των Πολιτών της - υποχρεώνοντας τους Θεσμούς, καθώς επίσης όλες τις υπόλοιπες εξουσίες, να λειτουργήσουν σωστά και με ανιδιοτέλεια, προς όφελος του συνόλου”.
ΟΙ ΛΥΣΕΙΣ ΤΗΣ ΥΠΕΡΧΡΕΩΣΗΣ
Ανεξάρτητα από τις παραπάνω διαπιστώσεις, η αύξηση των δημοσίων χρεών ήταν ανέκαθεν το αποτέλεσμα κρίσεων ή/και πολέμων – ενώ για τη Δύση, η σημερινή κρίση χρέους είναι ήδη η τέταρτη, από το ξεκίνημα του εικοστού αιώνα (ενδεχομένως η πρώτη, η οποία οφείλεται σχεδόν αποκλειστικά στην ανεπάρκεια ή/και στην εκτεταμένη διαφθορά της δυτικής Πολιτικής). Χωρίς να αναλωθούμε σε περιττές λεπτομέρειες, υπάρχουν ουσιαστικά πέντε βασικές «απαντήσεις» στο πρόβλημα του χρέους – είτε αυτό αφορά πολύπλοκες διακρατικές ενώσεις, όπως την Ευρωζώνη, είτε αυτόνομα κράτη:
(α) Διαγραφή χρέους (haircut): Συνώνυμο ουσιαστικά με τη χρεοκοπία, έχει χρησιμοποιηθεί για πάρα πολλά χρόνια, από αρκετές χώρες - με κύριο στόχο τη μείωση των ελλειμμάτων του προϋπολογισμού, λόγω της επιβάρυνσης των τόκων. Χωρίς καμία αμφιβολία πρόκειται για μία επικίνδυνη διαδικασία, αφού η άρνηση πληρωμής χρέους δημιουργεί τεράστια προβλήματα στους πιστωτές – είτε αυτοί είναι οι Πολίτες του κράτους (εσωτερικός δανεισμός), είτε οι τράπεζες του, είτε οι διεθνείς, πάσης φύσεως δανειστές του. Σε κάθε περίπτωση, καταστρέφονται αυτόματα χρήματα («καίγονται», επειδή η πίστωση τα παράγει, ενώ η εξόφληση τα «αναιρεί»), κυρίως επειδή τα ομόλογα του δημοσίου χάνουν εντελώς την αξία τους.
Μίας μεγάλης έκτασης διαγραφή χρεών θα μπορούσε να οδηγήσει στην «σύντηξη» του χρηματοπιστωτικού συστήματος, μέσα από τις χρεοκοπίες τραπεζών και τον πανικό των επενδυτών, με αποτέλεσμα να βυθιστεί στην ύφεση η παγκόσμια οικονομία – με καταστροφικές συνέπειες τόσο για τις επιχειρήσεις, όσο και για τους ιδιώτες.
Η «ελαφριάς μορφής», η ελεγχόμενη καλύτερα κρατική πτώχευση, όπου τα κράτη πληρώνουν τα ονομαστικά χρέη τους, αλλά διαφοροποιούν τις συνθήκες (επιτόκια, χρόνος αποπληρωμής κλπ.), σε συμφωνία με τους πιστωτές τους, έχει ηπιότερα αποτελέσματα για το διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα – μέθοδος που ακολουθήθηκε από αρκετές χώρες μετά το 2ο παγκόσμιο πόλεμο, στις οποίες οι κυβερνήσεις τους επέβαλλαν ανώτατα όρια επιτοκίων δανεισμού και ύψους χρεολυσίων (τα κράτη εξοικονομούσαν τόκους και χρόνο, χωρίς να δημιουργούν χρηματοπιστωτικά σοκ – ίσως ο μοναδικός «βατός» δρόμος για την Ελλάδα σήμερα).
(β) Εσωτερικός δανεισμός: Είναι ο δρόμος που έχει επιλέξει η Ιαπωνία, η οποία καταφέρνει να πληρώνει τις υποχρεώσεις της, παρά το ότι έχει το «μακράν» υψηλότερο χρέος παγκοσμίως (220% του ΑΕΠ της, με αυξητικές τάσεις). Η δυνατότητα της αυτή προέρχεται από τον πλούτο του ιδιωτικού τομέα της, σε συνδυασμό με την «πατριωτική» του εντιμότητα – αφού κατέχει σχεδόν το 90% του δημοσίου χρέους, με επιτόκια που δεν ξεπερνούν το 1%.
Η «μέθοδος» αυτή θα μπορούσε να είχε εφαρμοσθεί και από την Ελλάδα, ο ιδιωτικός τομέας της οποίας ήταν από τους υγιέστερους στην Ευρώπη (άρθρο μας), εάν η κυβέρνηση είχε κάνει σωστές επιλογές, όταν ανέλαβε την εξουσία – πόσο μάλλον σε συνδυασμό με το μηδενισμό του χρέους και με τα εθνικά ομόλογα, προς όφελος της εθνικής μας κυριαρχίας. Απαραίτητη προϋπόθεση βέβαια θα ήταν η εμπιστοσύνη των Πολιτών προς την Πολιτεία, κατά το παράδειγμα της Ιαπωνίας – κάτι που μάλλον δεν μπόρεσε να επιτευχθεί στη χώρα μας.
Τέλος, ο εσωτερικός δανεισμός έχει υιοθετηθεί σε κάποιο βαθμό και από την Ιταλία, το δημόσιο χρέος της οποίας ξεπερνάει το 120% του ΑΕΠ της – γεγονός όμως δεν φαίνεται να διατηρείται στο μέλλον, εάν δεν καταπολεμηθεί άμεσα η ασυνέπεια, η αυξανόμενη διαφθορά και η διαπλοκή στη χώρα (η Ιταλία κινδυνεύει πολύ περισσότερο από την Ισπανία να χρεοκοπήσει, ειδικά εάν τυχόν οι Πολίτες της «αποσύρουν» την εμπιστοσύνη τους προς την κυβέρνηση – αφού το δημόσιο χρέος της, σε σχέση με το ΑΕΠ της, είναι διπλάσιο από αυτό της Ισπανίας).
(γ) Πληθωρισμός: Πρόκειται για μία «αγαπημένη» ιστορικά μέθοδο, για την αντιμετώπιση της υπερχρέωσης. Όταν ακριβαίνουν οι τιμές, αυξάνονται συνήθως τόσο τα εισοδήματα (μισθοί κλπ.), όσο και τα φορολογικά έσοδα των κρατών – παρά το ότι τα χρήματα χάνουν σε αγοραστική αξία. Αντίθετα, το ύψος των υφισταμένων χρεών παραμένει σταθερό, κάτι που διευκολύνει σε σημαντικό βαθμό τη διαχείριση τους. Σύμφωνα με πολλούς οικονομολόγους, η αύξηση του πληθωρισμού σήμερα στο 4-6% θα ήταν αρκετή για την επίλυση του προβλήματος της Δύσης. Δυστυχώς, όσον αφορά την Ευρωζώνη, δεν συμφωνεί η Γερμανία, λόγω των φόβων της από το παρελθόν (υπήρξε δύο φορές θύμα του υπερπληθωρισμού).
Ο πληθωρισμός βέβαια (όπως και η διαγραφή χρεών) είναι εις βάρος των αποταμιευτών, καθώς επίσης των ιδιοκτητών περιουσιακών στοιχείων (με εξαίρεση τα ακίνητα και κάποια άλλα), αφού οι απαιτήσεις τους περιορίζονται σε όρους αγοραστικής αξίας των χρημάτων τους. Συνήθως επηρεάζονται ανάλογα και οι συντάξεις – ενώ οι μισθοί ακολουθούν την αυξητική πορεία των τιμών και δεν αντιμετωπίζουν πρόβλημα (ακόμη και σε ιστορικές περιόδους υπερπληθωρισμού, οι μισθωτοί ήταν σε σχετικά καλή θέση).
Το μεγάλο πρόβλημα είναι όμως το ότι, ο πληθωρισμός δεν είναι εύκολο να χειρισθεί με ακρίβεια. Για παράδειγμα σήμερα, παρά το ότι οι κεντρικές τράπεζες αυξάνουν συνεχώς την ποσότητα χρήματος («τυπώνουν»), οι τιμές δεν είναι ανοδικές, επειδή κανένας δεν θέλει να ξοδέψει – ούτε οι καταναλωτές, ούτε οι επιχειρηματίες, για τη χρηματοδότηση νέων επενδύσεων. Κάποια στιγμή όμως τα πράγματα αλλάζουν ξαφνικά, οι δαπάνες τόσο των καταναλωτών, όσο και των επιχειρήσεων αυξάνονται απότομα, οι κεντρικές τράπεζες δεν προλαβαίνουν να απορροφήσουν την υπερβάλλουσα ποσότητα χρημάτων και ο υπερπληθωρισμός (άνω του 10%) καταστρέφει τελικά το νόμισμα - το οποίο απαξιώνεται εντελώς, με τρομακτικά επώδυνες συνέπειες για όλους (Πολίτες και κράτη).
(δ) Λιτότητα: Εάν ακολουθηθεί η συγκεκριμένη τακτική (όπως σήμερα στην Ευρώπη, κατ’ εντολή της Γερμανίας), οι κυβερνήσεις μπορούν να επιλέξουν εύκολα εκείνες τις ομάδες της κοινωνίας, οι οποίες θα επιβαρυνθούν περισσότερο (με τη βοήθεια της φορολογικής πολιτικής).
Το πρόβλημα είναι όμως πως το ίδιο το κράτος είναι ένας σημαντικός οικονομικός παράγοντας – οπότε, εάν καθυστερεί τις επενδύσεις, μειώνει τις αμοιβές και απολύει δημοσίους υπαλλήλους, οδηγεί τη χώρα σε ύφεση. Το αποτέλεσμα είναι να περιορίζονται τα έσοδα του και να αυξάνουν οι δαπάνες του, λόγω της ανεργίας που προκαλεί – με αναγκαστικό επακόλουθο τη συνέχιση της ανόδου των χρεών, τόσο σε απόλυτα, όσο και σε σχετικά μεγέθη (ως προς το ΑΕΠ κλπ.).
Επομένως, η λιτότητα κοστίζει ανάπτυξη και η ελλειμματική ανάπτυξη οδηγεί την οικονομία στη χρεοκοπία – εκτός εάν η πολιτική της λιτότητας εφαρμόζεται από πειθαρχημένες, πλούσιες χώρες, χωρίς μεγάλα ελλείμματα και χρέη, αφού μόνο αυτές έχουν τη δυνατότητα να χρηματοδοτούν την οικονομία τους για εκείνο το χρονικό διάστημα (αρκετά μεγάλο) που απαιτείται για την εξυγίανση τους.
(ε) Ανάπτυξη: Τα κράτη δεν είναι υποχρεωμένα να συμπεριφέρονται σαν τις καλές νοικοκυρές (A.Merkel), οι οποίες κάνουν οικονομία για να μειώσουν τα χρέη τους – αφού η «διαχειρισιμότητα» των οφειλών τους δεν εξαρτάται από το απόλυτο ύψος τους, αλλά από τη σχέση τους αναφορικά με το ΑΕΠ. Για παράδειγμα, οι Η.Π.Α. περιόρισαν το δημόσιο χρέος τους μετά το δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο από το 108% του ΑΕΠ, στο 50% - παρά το ότι, σε απόλυτα μεγέθη, οι οφειλές τους αυξήθηκαν (από τα 269 δις $ τότε, στα 274 δις $).
Ειδικότερα, όσο υψηλότερο είναι το ΑΕΠ μίας χώρας, τόσο περισσότερα είναι τα φορολογικά έσοδα, τα οποία έχει στη διάθεση της η κυβέρνηση για την αποπληρωμή των τόκων και των χρεολυσίων των δανείων της. Ουσιαστικά, αρκεί να αυξάνεται το ΑΕΠ με ρυθμό υψηλότερο των επιτοκίων, για να θεωρείται απόλυτα διαχειρίσιμο το χρέος. Ακριβώς για το λόγο αυτό, η ανάπτυξη θεωρείται ως ο «βασιλικός δρόμος» για την έξοδο από μία χρηματοπιστωτική κρίση – είναι όμως ταυτόχρονα ο δυσκολότερος στην επίτευξη του.
Πόσο μάλλον κάτω από τις σημερινές συνθήκες, οι οποίες θυμίζουν τη Μεγάλη Ύφεση της δεκαετίας του 1930 – χαμηλή ανάπτυξη, χαμηλός πληθωρισμός και ανοιχτά σύνορα για το διεθνές κεφάλαιο. Την εποχή εκείνη (1933), όπου οι Η.Π.Α. υιοθέτησαν καθυστερημένα τον κανόνα του χρυσού (απαγορεύοντας την κατοχή του από τους ιδιώτες και μετατρέποντας όλα τα αποθέματα σε ράβδους, στην ιδιοκτησία του κράτους – εξ’ ου και τα εναπομένοντα νομίσματα Double Eagle, ονομαστικής αξίας μόλις 20 $, πωλούνται με 7,6 εκ. $), καμία σχεδόν βιομηχανική χώρα δεν εξόφλησε τις υποχρεώσεις της – ενώ ακολούθησε ο 2ος Παγκόσμιος Πόλεμος.
Ολοκληρώνοντας, θεωρούμε σκόπιμο να προσθέσουμε εδώ τον Πίνακα Ι, ο οποίος καταγράφει τις είκοσι χώρες, οι οποίες εξάγουν τις μεγαλύτερες ποσότητες όπλων παγκοσμίως:
ΠΙΝΑΚΑΣ Ι: Οι μεγαλύτεροι εξαγωγείς πολεμικού εξοπλισμού παγκοσμίως
Χώρα
Μερίδιο Αγοράς %
Χώρα
Μερίδιο Αγοράς %
Η.Π.Α.
30,3
Ισραήλ
1,9
Ρωσία
23,0
Ουκρανία
1,7
Γερμανία
11,0
Ελβετία
1,2
Γαλλία
7,0
Καναδάς
1,0
Μ. Βρετανία
4,0
Ν. Αφρική
0,5
Ολλανδία
3,0
Ν. Κορέα
0,5
Κίνα
3,0
Πολωνία
0,5
Ισπανία
3,0
Βέλγιο
0,5
Ιταλία
2,0
Νορβηγία
0,4
Σουηδία
2,0
Βραζιλία
0,3
Πηγή: Spiegel
Πίνακας: Β. Βιλιάρδος
Σημείωση: Οι εξαγωγές όπλων τα τελευταία πέντε έτη αυξήθηκαν κατά 20% - ενώ η Γερμανία κατάφερε να διπλασιάσει το μερίδιο της, κυρίως στους τομείς των υποβρυχίων, των πολεμικών πλοίων και των αρμάτων μάχης (σημαντικότεροι πελάτες της η Τουρκία με 14% των εξαγωγών της, η Ελλάδα με 13% και η Ν. Αφρική με 12%).
Όπως διαπιστώνεται από τον Πίνακα Ι, όλες οι υπόλοιπες χώρες του πλανήτη εξάγουν μόλις το 3,2% του πολεμικού εξοπλισμού παγκοσμίως, ενώ μόνο η Η.Π.Α. και η Ρωσία το 53,3%. Η υπεροχή της «πλούσιας Δύσης» στον τομέα είναι εμφανής, όπως επίσης η μεγάλη αδυναμία της Κίνας να ανταγωνιστεί τις δύο πολεμικές υπερδυνάμεις – αλλά και την τρίτη κατά σειρά, τη Γερμανία.
Επίσης θεωρούμε σκόπιμο να επαναλάβουμε τον Πίνακα ΙΙ, στον οποίο φαίνεται η εξέλιξη των δημοσίων χρεών της υπερδύναμης, μετά την κατάληψη της εξουσίας από τα παιδιά του Σικάγου και την εφαρμογή της νεοφιλελεύθερης πολιτικής τους – η οποία μείωσε ραγδαία την εμπιστοσύνη των Πολιτών προς την Πολιτεία, ενώ οδήγησε τελικά τις Η.Π.Α. στην αποβιομηχανοποίηση, μέσα από την παγίδα των ιδιωτικοποιήσεων:
ΠΙΝΑΚΑΣ IΙ: Ιστορική κατανομή του δημοσίου χρέους των Η.Π.Α., συνολικού ύψους 14,3 τρις $
Περίοδος
Πρόεδρος
Ποσοστό επί του συν. χρέους
*Χρέος
Έως το 1981
Προ Reagan
7,0%
1,01
1981-1989
Reagan
13,2%
1,89
1989-1993
Bush senior
10,5%
1,50
1993-2001
Clinton
9,8%
1,40
2001-2009
Bush junior
42,7%
6,11
2009-2010
**Obama
16,8%
2,39
Σύνολα
100%
14,3
* Αύξηση χρέους σε τρις $
** Εντός ενός μόνο έτους ξεπέρασε την οκταετία Reagan ενώ, εάν δεν συμβεί κάτι εξαιρετικό, θα ξεπεράσει ακόμη και τον Bush junior.
Σημείωση: Ο μεγαλύτερος πιστωτής των Η.Π.Α. είναι η Fed, αφού κατέχει το 11,6% του δημοσίου χρέους – ήτοι 1,66 τρις $. Ακολουθεί η Κίνα (1,20 τρις $) και η Ιαπωνία (0,91 τρις $).
Πηγή: New York Times
Πίνακας: Β. Βιλιάρδος
Όπως συμπεραίνουμε από τον Πίνακα IΙ οι Η.Π.Α., έως και το 1981, συσσώρευσαν χρέη ύψους μόλις 1,01 τρις $ - γεγονός που συνέβη και στις περισσότερες άλλες χώρες της Δύσης, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας. Από το 2001 όμως μέχρι το 2009 το δημόσιο χρέος έφτασε στα ύψη, αφού αυξήθηκε κατά 6,11 τρις $ - μία κατάσταση που συνεχίζει να υφίσταται, μετά την ανάληψη της προεδρίας από τον Obama. Το γεγονός αυτό δεν μας επιτρέπει μεγάλες ελπίδες για το μέλλον, όσο και αν ακούγεται το αντίθετο - αφού η αντιστροφή της τάσης είναι, κατά την άποψη μας, εξαιρετικά δύσκολη.
Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΟΜΟΛΟΓΩΝ
Όπως φαίνεται από την οικονομική ιστορία, τα ομόλογα του δημοσίου αποτελούν «ιταλική εφεύρεση» – ξεκίνησαν δηλαδή από την Ιταλία, ενώ παραδόξως φαίνεται ότι στην ίδια χώρα θα ολοκληρώσουν την έκτοτε συνεχώς αυξητική πορεία τους.
Ειδικότερα, κάπου στο 14ο αιώνα, οι κυβερνώντες τη Φλωρεντία αποφάσισαν να μισθώσουν στρατιώτες – αφού οι πλούσιοι έμποροι της πόλης, οι οποίοι διεξήγαγαν πολέμους, δεν ήθελαν να πολεμήσουν οι ίδιοι. Για την πληρωμή όμως των μισθοφόρων χρειαζόντουσαν πολλά χρήματα – περισσότερα από όσα είχαν οι διοικούντες την πόλη στη διάθεση τους. Φυσικά θα μπορούσαν να αυξήσουν τους φόρους, αφού υπήρχαν αρκετοί πλούσιοι μεταξύ των υπηκόων τους. Οι έμποροι όμως της πόλης-κράτους θα θεωρούσαν τη φορολόγηση της περιουσίας τους μεγάλη προσβολή, απέναντι στην ελευθερία τους (οι φόροι είναι μία σχετικά νέα εφεύρεση των κυβερνώντων – μόνο το εμπόριο με κρασί και με αλάτι υπόκειντο εκείνη την εποχή σε κρατήσεις).
Οι κυβερνώντες λοιπόν είχαν μία και μόνο επιλογή: να δανεισθούν τα απαραίτητα χρήματα. Όμως, αν και σήμερα ο δανεισμός δεν είναι καθόλου δύσκολος, κατά τη διάρκεια του μεσαίωνα ήταν μία εξαιρετικά πολύπλοκη διαδικασία – επειδή, όποιος δανείζει χρήματα απαιτεί τόκους, οι οποίοι ήταν απαγορευμένοι από τη χριστιανική θρησκεία.
Μερικά χρόνια πριν το πρόβλημα θα μπορούσε να είχε λυθεί, αφού στη Φλωρεντία είχαν εγκατασταθεί ορισμένοι από τους μεγαλύτερους δανειστές της Ευρώπης. Οι «τοκογλύφοι» αυτοί είχαν ανακαλύψει έναν τρόπο, με τον οποίο μπορούσαν να κερδίζουν δανείζοντας χρήματα, χωρίς να έρχονται σε αντίθεση με την εκκλησία. Οι πρώτοι αυτοί τραπεζίτες του κόσμου δεν απαιτούσαν τόκους – τουλάχιστον δεν τους ονόμαζαν έτσι, «βαφτίζοντας» τους προμήθειες για τους κόπους τους. Οι πελάτες τους ήταν λοιπόν ικανοποιημένοι, οι καθολικοί καρδινάλιοι επίσης και ο «νεογέννητος καπιταλισμός», ο οποίος στηρίζεται στην πίστωση, είχε βρει τρόπο να «ξεγελάσει» την εκκλησία.
Περαιτέρω, ένα από τα δύο μεγαλύτερα τραπεζικά ιδρύματα της Φλωρεντίας ήταν ο οίκος των Peruzzi – με υποκαταστήματα σχεδόν σε όλες τις σημαντικές πόλεις της Ιταλίας, καθώς επίσης στο Λονδίνο, στο Παρίσι, στο Βέλγιο, στην Τυνησία, στη Μαγιόρκα, στη Ρόδο και στην Κύπρο. Το Μάρτιο του 1338 ο διευθυντής της επιχείρησης είχε ταξιδέψει στην Αγγλία, επειδή ο τότε βασιλιάς της χρειαζόταν χρήματα για τη διεξαγωγή του πολέμου εναντίον της Γαλλίας. Ο τραπεζίτης δάνεισε το βασιλιά, περιμένοντας ότι θα κέρδιζε μεγάλα ποσά.
Εν τούτοις, το κόστος του πολέμου ήταν τεράστιο και τα λάφυρα ελάχιστα – οπότε ο βασιλιάς δεν μπόρεσε να εξοφλήσει τις υποχρεώσεις του και ο τραπεζίτης χρεοκόπησε. Παράλληλα, πτώχευσε και η δεύτερη τράπεζα της πόλης, η οποία είχε επενδύσει επίσης στην Αγγλία – οπότε η Φλωρεντία βίωσε την πρώτη χρηματοπιστωτική κρίση της Ιστορίας. Σύμφωνα δε με τον ιστορικό που τα περιγράφει, «Σε αντίθεση με σήμερα, εκείνη την εποχή δεν υπήρχε κανένας για να διασώσει τις τράπεζες».
Λόγω της συγκεκριμένης κατάστασης λοιπόν, δεν υπήρχε πλέον κανένας που να μπορούσε να δανείσει τους κυβερνώντες τη Φλωρεντία, με τα χρήματα που είχε ανάγκη για να πληρώσει τους στρατιώτες-μισθοφόρους. Επομένως υπήρχαν δύο μόνο επιλογές «εξόδου από την κρίση»: Είτε η λιτότητα, με την αποφυγή της διεξαγωγής πολέμων, είτε η εύρεση ενός άλλου τρόπου, ο οποίος θα μπορούσε να εξασφαλίσει δανεικά, χωρίς να υπάρξει πρόβλημα με την απαγόρευση των τόκων από την εκκλησία.
Οι Φλωρεντιανοί κατάφεραν να πετύχουν το τελευταίο, εφευρίσκοντας ένα σύστημα επιστρεφόμενων φόρων – όπως η Βενετία και η Γένουα: οι Πολίτες δηλαδή πλήρωναν φόρους, αλλά έπαιρναν τα χρήματα τους πίσω, με κέρδος. Επειδή επρόκειτο για υποχρεωτικές πληρωμές (καταναγκαστικές), η εκκλησία δεν είχε αντίρρηση να αποζημιώνονται οι Πολίτες, οπότε οι τόκοι ήταν νόμιμοι. «Μία επαναστατική ιδέα, η οποία έμελε να αλλάξει την πορεία του κόσμου για πάντα», όπως αναφέρει ο Βρετανός ιστορικός N.Ferguson.
Συνεχίζοντας, οι Πολίτες έπαιρναν ως απόδειξη καταβολής των χρημάτων τους (φόρων) ένα γραμμάτιο – ένα ομόλογο ουσιαστικά, σύμφωνα με τα σημερινά δεδομένα. Όποιος είχε στην κατοχή του αυτό το ομόλογο, έπαιρνε πίσω τα χρήματα του μαζί με τους τόκους. Επειδή τώρα αυτά τα χαρτιά (ομόλογα) αντιπροσώπευαν χρήματα, οι άνθρωποι άρχισαν γρήγορα να τα ανταλλάσουν μεταξύ τους. Η αξία δε των ομολόγων ήταν σε πλήρη αντιστοιχία με την εμπιστοσύνη των Πολιτών στην πόλη τους – αφού μόνο εάν πίστευαν όλοι ότι ήταν σε θέση να τα πληρώσει η κυβέρνηση, γινόντουσαν αποδεκτά ως μέσο πληρωμής των δικών τους υποχρεώσεων. Εάν λοιπόν τα χρέη της πόλης ήταν χαμηλά και τα έσοδα της υψηλά, οι προϋποθέσεις πληρωμής των ομολόγων αυξάνονταν, οπότε αυξανόταν και η αξία τους – ένας «μηχανισμός» που λειτουργεί μέχρι και σήμερα.
Η ΔΙΑΔΟΣΗ ΤΩΝ ΟΜΟΛΟΓΩΝ
Η εφεύρεση των Ιταλών επεκτάθηκε γρήγορα στην υπόλοιπη Ευρώπη – με πρώτη την Ολλανδία. Η μικρή αυτή χώρα, με πληθυσμό 1,5 εκ. ανθρώπων, κήρυξε τον πόλεμο στην Ισπανία (το 1568) – μία παγκόσμια υπερδύναμη τότε, με 20 εκ. κατοίκους. Η Ολλανδία κέρδισε τελικά τον πόλεμο, κυρίως επειδή είχε τη δυνατότητα να δανείζεται χρήματα, με το «τέχνασμα» των ομολόγων – οπότε είχε τη δυνατότητα να χρηματοδοτεί το κόστος.
Αναλυτικότερα, αν και η Ισπανία δανειζόταν επίσης χρήματα, όπως η Αγγλία προηγουμένως (το 14ο αιώνα), κανένας τραπεζίτης δεν ήταν πρόθυμος να τα παρέχει – αφού οι βασιλείς ήταν ελεύθεροι να μην πληρώνουν τις υποχρεώσεις τους, γεγονός είχε αποδείξει το πάθημα των δύο τραπεζών της Φλωρεντίας στην Αγγλία (κάτι που συμβαίνει και σήμερα, όσον αφορά τα κράτη).
Δυστυχώς για την Ισπανία, ο βασιλιάς της (Φίλιππος ο δεύτερος) δεν είχε εκδώσει ομόλογα, ενώ αργότερα είπε «Δεν μπόρεσα ποτέ μου να καταλάβω το θέμα με τα δάνεια και τους τόκους» - σε αντίθεση με τους Ολλανδούς, οι οποίοι το είχαν κατανοήσει πολύ πριν.
Οι έμποροι του Άμστερνταμ και του Ρότερνταμ ήταν πάρα πολύ πλούσιοι, οπότε η κυβέρνηση δανειζόταν το απαραίτητο κεφάλαιο για την διεξαγωγή του πολέμου με την Ισπανία από αυτούς, εκδίδοντας ομόλογα. Εν τούτοις, η διαδικασία δεν ήταν πια υποχρεωτική, όπως στη Φλωρεντία, αλλά εθελούσια όπως σήμερα – αφού πλέον δεν υπήρχε απαγόρευση χρέωσης τόκων. Οι Πολίτες δε δάνειζαν ευχαρίστως το κράτος τους, αφού έτσι εξασφάλιζαν, παράλληλα με τους τόκους, την τότε δημοκρατία και την εθνική τους ανεξαρτησία.
Ουσιαστικά λοιπόν, τα ομόλογα εξελίχθηκαν στο μονεταριστικό όπλο για την ανάληψη της δημοκρατικής (κοινοβουλευτικής) εξουσίας από τους Πολίτες – ενώ η τότε ολοκληρωτική (απολυταρχική) Γαλλία «αναδείχθηκε» στο μεγαλύτερο, στο πιο φημισμένο καλύτερα θύμα τους. Αντίθετα, η μη αγορά των ομολόγων από τους Πολίτες, όπως συμβαίνει σήμερα, μπορεί να εξελιχθεί στο μονεταριστικό όπλο για την ανάληψη της απολυταρχικής εξουσίας από τους νέους αγοραστές τους – το χρηματοπιστωτικό κτήνος.
Στο θέμα της Γαλλίας, το 1788 ο βασιλιάς Λουδοβίκος ο 16ος αναγκάσθηκε να κηρύξει πτώχευση του κράτους – οπότε ένα χρόνο αργότερα, ο λαός εισέβαλλε στη Βαστίλη, στα πλαίσια της Γαλλικής επανάστασης, η οποία άλλαξε τη ροή του κόσμου. Το παράδοξο είναι το ότι η Βρετανία τότε, είχε τα τριπλάσια δημόσια χρέη από τη Γαλλία, σε όρους ΑΕΠ, χωρίς όμως να χρεοκοπήσει – επειδή το δημοκρατικό βασίλειο εισέπραττε χρήματα από το λαό, με τη βοήθεια της έκδοσης ομολόγων.
Αντίθετα, η απολυταρχική Γαλλία δεν μπορούσε να δανειστεί από το λαό της, αφού ο βασιλιάς της ήταν δεσποτικός, διεφθαρμένος και δεν τον συμπαθούσε κανείς. Έτσι αναγκάσθηκε να χρεοκοπήσει, ενώ η χρεοκοπία ήταν η βαθύτερη αφορμή, εάν όχι η αιτία της φημισμένης Γαλλικής επανάστασης – ενδεχομένως και των επαναστάσεων που θα ακολουθήσουν στο προσεχές μέλλον, από τους λαούς των σημερινών χωρών της υπερχρεωμένης Δύσης.
Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΩΝ ΤΡΑΠΕΖΩΝ
Δύο αιώνες μετά τη Γαλλική επανάσταση, δεν υπάρχουν πλέον πολλοί δικτάτορες ή δεσποτικοί βασιλείς στον πλανήτη. Στις σύγχρονες δημοκρατίες λοιπόν θα ήταν αυτονόητος ο δανεισμός των κρατών από τους Πολίτες τους, εφόσον αυτός εξυπηρετεί τα δικά τους συμφέροντα – για παράδειγμα, τις κοινωνικές τους ανάγκες (δημόσια Παιδεία, Υγεία κλπ.), την εθνική τους ανεξαρτησία (άμυνα) και άλλα πολλά.
Εν τούτοις, η διαδικασία του δανεισμού έχει αλλάξει σε μεγάλο βαθμό έκτοτε, αφού είναι πλέον οι τράπεζες, αυτές που δανείζουν τα κράτη. Δηλαδή, τα κράτη διαθέτουν συνεχώς λιγότερα ομόλογα στους Πολίτες τους – ενώ τα περισσότερα αγοράζονται από τις τράπεζες, καθώς επίσης από τα υπόλοιπα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα. Παραδόξως δε, οι Πολίτες εμπιστεύονται περισσότερο τις τράπεζες από τα κράτη, παρά το ότι οι κυβερνήσεις είναι αυτές που τελικά εγγυώνται τις τραπεζικές αποταμιεύσεις τους (ουσιαστικά τα δάνεια τους προς τις τράπεζες, με εξαιρετικά χαμηλά επιτόκια καταθέσεων), σε περιπτώσεις απειλής των τραπεζών με χρεοκοπία.
Έχουμε φτάσει σε τέτοιο σημείο «παραλογισμού» μάλιστα, όπου οι τράπεζες έχουν το θράσος να «εξεγείρονται», εάν θελήσει το κράτος να εκδώσει μόνο του «λαϊκά ομόλογα» - με την αιτιολογία ότι είναι εις βάρος των καταθέσεων ΤΟΥΣ. Παράλληλα, ενώ δανείζονται από τους Πολίτες (καταθέσεις) ή από την ΕΚΤ, με επιτόκια ύψους περί το 1,5%, δανείζουν τα κράτη (τους Πολίτες τους σε τελική ανάλυση, αφού αυτοί πληρώνουν τους τόκους μέσω των φόρων) με πολύ υψηλότερα – κάποιες φορές με επιτόκια που ξεπερνούν ακόμη και το 5%, επικαλούμενες αυξημένο ρίσκο!
Από την άλλη πλευρά βέβαια, τα χρέη των κρατών έχουν εκτοξευθεί στα ύψη, ενώ τη θέση του τότε «δεσποτισμού» έχει πάρει η διαφθορά, η διαπλοκή και όλα τα υπόλοιπα πολιτικά σκάνδαλα, τα οποία προφανώς λειτουργούν εις βάρος της εμπιστοσύνης των Πολιτών προς τις κυβερνήσεις τους - αντίθετα, λειτουργούν προς όφελος των τραπεζών ή των υπολοίπων χρηματοπιστωτικών «τέκνων» του σύγχρονου καπιταλισμού (hedge fund, επενδυτικά κεφάλαια κλπ.), στα ταμεία των οποίων εισρέουν πλέον οι αποταμιεύσεις της πλειοψηφίας των Πολιτών. Ολοκληρώνοντας, είναι χαρακτηριστική η δήλωση ενός εκλογικού βοηθού πρώην Αμερικανού προέδρου, σύμφωνα με την οποία:
«Μερικά χρόνια πριν ονειρευόμουν να ξαναγεννηθώ σαν Πρόεδρος, σαν Πάπας ή σαν μεγάλος σταρ του ποδοσφαίρου. Σήμερα τα όνειρά μου έχουν αλλάξει, αφού θα ήθελα να επιστρέψω στη γη σαν αγοραστής κρατικών ομολόγων – επειδή από τη θέση αυτή μπορείς να τρομοκρατήσεις ακόμη και τα μεγαλύτερα κράτη, κερδίζοντας παράλληλα το σεβασμό τους, καθώς επίσης τεράστια ποσά».
Η ΑΠΟΡΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ
Η πρόσφατη χρηματοπιστωτική κρίση και ειδικά η διάσωση πολλών τραπεζών από τα κράτη (από τους Πολίτες τους ουσιαστικά), έχει αλλάξει αρκετά τα δεδομένα – δυστυχώς, μάλλον προς όφελος των «νέων χρηματοπιστωτικών θηρίων» και εις βάρος τόσο των λαών, όσο και των τραπεζών τους.
Ειδικότερα, η διάσωση των τραπεζών από τα κράτη και το ετεροβαρές ρίσκο (άρθρο μας), δημιούργησε τις ιδανικές προϋποθέσεις της επίθεσης των υπολοίπων χρηματοπιστωτικών «θηρίων», εναντίον των τραπεζών – ένα «πολεμικό παιχνίδι» με τεράστια κέρδη και ελάχιστο ρίσκο, αφού εάν τυχόν χαθεί ο πόλεμος από τις τράπεζες, θα πληρώσουν οι Πολίτες. Στα πλαίσια αυτά, (κυρίως μετά την ανακοίνωση εκ μέρους του ΔΝΤ σε σχέση με το ότι οι ευρωπαϊκές τράπεζες έχουν ελλειμματικά κεφάλαια ύψους 200 δις €), ένας μεγάλος αριθμός κερδοσκοπικών κεφαλαίων (hedge funds) «στοιχηματίζει» στην πτώση των χρηματιστηριακών τιμών των τραπεζών ή/και στη χρεοκοπία τους.
Σύμφωνα με επίσημες στατιστικές, από τα μέσα Αυγούστου τα «στοιχήματα» (ανοιχτές πωλήσεις) στην πτώση των τιμών των γερμανικών τραπεζών έχουν αυξηθεί κατά 31% (στο 1,24%), των αμερικανικών κατά 44% (στο 2,75%) και των βρετανικών κατά 16% (στο 3,02%). Στη Γαλλία, στην Ισπανία, στην Ιταλία και στο Βέλγιο δεν υπήρξαν ανάλογες εξελίξεις, αφού σε αυτές τις χώρες έχουν απαγορευθεί οι ανοιχτές πωλήσεις (πωλήσεις μετοχών τις οποίες δανείζεται κανείς, με ελάχιστο κόστος και τις πουλάει, με την προοπτική να τις επιστρέψει αγοράζοντας τες σε χαμηλότερες τιμές).
Σε τελική ανάλυση λοιπόν οι τράπεζες, από τοκογλυφικοί δανειστές των κρατών, με τη βοήθεια των αποταμιεύσεων των Πολιτών τους, καθώς επίσης με την παραγωγή χρημάτων από το πουθενά, έχουν «μεταλλαχθεί» σε «οφειλέτες» τους – εισπράττοντας ουσιαστικά χρήματα από τα κράτη για τη διάσωση τους, χωρίς κόστος.
Όσον αφορά δε τους Πολίτες, αφενός μεν δανείζουν χαμηλότοκα τις τράπεζες με τις αποταμιεύσεις τους (οπότε μέσω αυτών υψηλότοκα τα κράτη και την πραγματική Οικονομία), αφετέρου φορολογούνται από τις χώρες τους, με ποσά που οδηγούνται ξανά στις τράπεζες - πολλές φορές μέσα από αυτές, στα υπόλοιπα χρηματοπιστωτικά «ιδρύματα» (hedge funds κλπ.).
Αντί λοιπόν τα κράτη να εκδίδουν ομόλογα για να μην φορολογούν τους πλούσιους Πολίτες τους, όπως κάποτε στην Ιταλία, εκδίδουν ομόλογα και φορολογούν ταυτόχρονα τους φτωχούς Πολίτες τους, όχι μόνο για την κάλυψη των κοινωνικών τους αναγκών (παιδεία, υγεία κλπ.), τις οποίες συνεχώς περιορίζουν, καθώς επίσης των τόκων των τραπεζών αλλά, επί πλέον, για τη διάσωση του χρηματοπιστωτικού κτήνους - το οποίο φυσικά συνεχώς μεγεθύνεται, με τη βοήθεια όλων αυτών των «μεθοδεύσεων».
Επομένως, το δυτικό σύστημα έχει «απορυθμισθεί» εντελώς, με την πολλαπλή λεηλασία των Πολιτών να είναι σε πλήρη εξέλιξη – γεγονότα που υποθέτουμε ότι σύντομα θα οδηγήσουν σε τεράστια αδιέξοδα, με επακόλουθα που πολύ δύσκολα μπορούν να προβλεφθούν.
ΕΠΙΛΟΓΟΣ
Τα οικονομικά σχετικά υγιή κράτη (δύσκολα να θεωρήσει κανείς υγιές ένα κράτος όπως η Γερμανία, με χρέος που πλησιάζει το 90% του ΑΕΠ της, σαν αποτέλεσμα της διάσωσης των τραπεζών της), είναι δύσκολο να βοηθήσουν και τις αδύναμες χώρες (στην περίπτωση της Ευρωζώνης την Ελλάδα, την Πορτογαλία, την Ιρλανδία, την Ισπανία, την Ιταλία, το Βέλγιο κλπ.), και τις τράπεζες τους – τόσο τις ξένες, όσο και τις δικές τους. Παράλληλα, τα οικονομικά αδύναμα κράτη, αλλά πανίσχυρα στρατιωτικά (όπως οι Η.Π.Α.), είναι επίσης δύσκολο να διασώσουν τον εαυτό τους, τους εργαζομένους πολίτες, τις παραγωγικές επιχειρήσεις τους και τις τράπεζες τους – κυρίως λόγω της έντονης αποβιομηχανοποίησης και του μεγέθους τους.
Από την άλλη πλευρά οι Πολίτες, ειδικά αυτοί των χωρών της Ευρωζώνης, πιθανόν να μην έχουν τη διάθεση να φορολογούνται συνεχώς περισσότερο, για να διασώζουν τα αδύναμα κράτη και τις τράπεζες τους, καθώς επίσης για να χρηματοδοτήσουν μία ακόμη αχόρταγη κρατική μηχανή – όπως υποθέτουν πως θα είναι αυτή των ενδεχομένων Ηνωμένων Πολιτειών της Ευρώπης.
Κατά την άποψη μας λοιπόν, εάν δεν επιλεχθούν άμεσα καθαρές, βιώσιμες λύσεις, οι οποίες να εξασφαλίζουν παράλληλα τόσο την αναδιάρθρωση, όσο και τον πλήρη έλεγχο του χρηματοπιστωτικού τέρατος, με το διαχωρισμό των επενδυτικών από τις εμπορικές τράπεζες (Glass-Steagall Act), με στοχευμένες κρατικοποιήσεις ή/και με «κατατμήσεις» τραπεζών, το παιχνίδι θα φτάσει σύντομα στο τέλος του – όπου με βάση τις ιστορικές εμπειρίες, μάλλον θα συνοδευθεί από εμφύλιες αντιπαραθέσεις, από κοινωνικές αναταραχές, από αιματηρές λαϊκές επαναστάσεις, από έντονες διακρατικές αντιπαλότητες και από ξαφνικούς πολέμους.
Βασίλης Βιλιάρδος (copyright)
Αθήνα, 04. Σεπτεμβρίου 2011
viliardos@kbanalysis.com
Facebook Twitter Netlog
http://www.banknews.gr/portal/opinion/
Tuesday, 13 September 2011 01:01
Tου κ.Βασίλη Βιλιάρδου - Τα ομόλογα, από μέσον για τη χρηματοδότηση των πολέμων, εξελίχθηκαν στο μονεταριστικό όπλο για την ανάληψη της δημοκρατικής εξουσίας από τους Πολίτες – ενώ η κάποτε απολυταρχική Γαλλία αναδείχθηκε στο πιο φημισμένο θύμα τους
Ανάλυση
“Τα βαθύτερα αίτια πίσω από τα γεγονότα, τα οποία οδηγούν μία πάμπλουτη, πολλαπλά προικισμένη χώρα, όπως για παράδειγμα την Ελλάδα, στα ελλείμματα και στην υπερχρέωση, είναι η μακροχρόνια έλλειψη εμπιστοσύνης των Πολιτών προς την Πολιτεία – προς την Πολιτική, προς τους Θεσμούς, προς το «πλαίσιο» λειτουργίας (επιχειρηματικό, φορολογικό κα.), καθώς επίσης προς τις πάσης φύσεως υπόλοιπες «εξουσίες» (ΜΜΕ, συνδικαλιστικές οργανώσεις κλπ.).
Η χρεοκοπία τώρα ενός κράτους δεν προκαλείται τόσο από την υπερχρέωση ή από την απώλεια της πιστοληπτικής αξιολόγησης του, όσο από την άρνηση των Πολιτών του να συμμετέχουν στη χρηματοδότηση του, καθώς επίσης στις προσπάθειες εξυγίανσης της οικονομίας του – από την ανυπακοή τους δηλαδή στα μέτρα που επιλέγονται από την εκάστοτε κυβέρνηση. Κατ’ επέκταση, μία κυβέρνηση είναι «καταδικασμένη», όταν δεν είναι ικανή να εφαρμόσει τα προγράμματα που έχει ψηφίσει ή συμφωνήσει με τους δανειστές – όταν δεν μπορεί πλέον να πείσει τους Πολίτες να πληρώσουν κερδίζοντας, ως οφείλει, την εμπιστοσύνη τους.
Τέλος, όταν μία χώρα χρεοκοπεί, είναι μάλλον αναπόφευκτες οι αιματηρές κοινωνικές εξεγέρσεις – με το Κοινοβούλιο ή τους υπόλοιπους Θεσμούς της να απειλούνται με την «τύχη» της «λαιμητόμου και της Βαστίλης», έτσι όπως βιώθηκαν στα πλαίσια της Γαλλικής Επανάστασης.
Σε κάθε περίπτωση, πάντοτε υπάρχουν λύσεις, ακόμη και όταν μία χώρα ευρίσκεται στο χείλος της καταστροφής - υπερχρεωμένη, εξευτελισμένη, υποχείριο των δανειστών ή των «εταίρων» της και «καταρρακωμένη». Αρκεί να υπάρξει, έστω και την ύστατη στιγμή, μία επαρκής, έντιμη πολιτική ηγεσία, η οποία να μπορέσει να ανακτήσει την πλήρη εμπιστοσύνη των Πολιτών της - υποχρεώνοντας τους Θεσμούς, καθώς επίσης όλες τις υπόλοιπες εξουσίες, να λειτουργήσουν σωστά και με ανιδιοτέλεια, προς όφελος του συνόλου”.
ΟΙ ΛΥΣΕΙΣ ΤΗΣ ΥΠΕΡΧΡΕΩΣΗΣ
Ανεξάρτητα από τις παραπάνω διαπιστώσεις, η αύξηση των δημοσίων χρεών ήταν ανέκαθεν το αποτέλεσμα κρίσεων ή/και πολέμων – ενώ για τη Δύση, η σημερινή κρίση χρέους είναι ήδη η τέταρτη, από το ξεκίνημα του εικοστού αιώνα (ενδεχομένως η πρώτη, η οποία οφείλεται σχεδόν αποκλειστικά στην ανεπάρκεια ή/και στην εκτεταμένη διαφθορά της δυτικής Πολιτικής). Χωρίς να αναλωθούμε σε περιττές λεπτομέρειες, υπάρχουν ουσιαστικά πέντε βασικές «απαντήσεις» στο πρόβλημα του χρέους – είτε αυτό αφορά πολύπλοκες διακρατικές ενώσεις, όπως την Ευρωζώνη, είτε αυτόνομα κράτη:
(α) Διαγραφή χρέους (haircut): Συνώνυμο ουσιαστικά με τη χρεοκοπία, έχει χρησιμοποιηθεί για πάρα πολλά χρόνια, από αρκετές χώρες - με κύριο στόχο τη μείωση των ελλειμμάτων του προϋπολογισμού, λόγω της επιβάρυνσης των τόκων. Χωρίς καμία αμφιβολία πρόκειται για μία επικίνδυνη διαδικασία, αφού η άρνηση πληρωμής χρέους δημιουργεί τεράστια προβλήματα στους πιστωτές – είτε αυτοί είναι οι Πολίτες του κράτους (εσωτερικός δανεισμός), είτε οι τράπεζες του, είτε οι διεθνείς, πάσης φύσεως δανειστές του. Σε κάθε περίπτωση, καταστρέφονται αυτόματα χρήματα («καίγονται», επειδή η πίστωση τα παράγει, ενώ η εξόφληση τα «αναιρεί»), κυρίως επειδή τα ομόλογα του δημοσίου χάνουν εντελώς την αξία τους.
Μίας μεγάλης έκτασης διαγραφή χρεών θα μπορούσε να οδηγήσει στην «σύντηξη» του χρηματοπιστωτικού συστήματος, μέσα από τις χρεοκοπίες τραπεζών και τον πανικό των επενδυτών, με αποτέλεσμα να βυθιστεί στην ύφεση η παγκόσμια οικονομία – με καταστροφικές συνέπειες τόσο για τις επιχειρήσεις, όσο και για τους ιδιώτες.
Η «ελαφριάς μορφής», η ελεγχόμενη καλύτερα κρατική πτώχευση, όπου τα κράτη πληρώνουν τα ονομαστικά χρέη τους, αλλά διαφοροποιούν τις συνθήκες (επιτόκια, χρόνος αποπληρωμής κλπ.), σε συμφωνία με τους πιστωτές τους, έχει ηπιότερα αποτελέσματα για το διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα – μέθοδος που ακολουθήθηκε από αρκετές χώρες μετά το 2ο παγκόσμιο πόλεμο, στις οποίες οι κυβερνήσεις τους επέβαλλαν ανώτατα όρια επιτοκίων δανεισμού και ύψους χρεολυσίων (τα κράτη εξοικονομούσαν τόκους και χρόνο, χωρίς να δημιουργούν χρηματοπιστωτικά σοκ – ίσως ο μοναδικός «βατός» δρόμος για την Ελλάδα σήμερα).
(β) Εσωτερικός δανεισμός: Είναι ο δρόμος που έχει επιλέξει η Ιαπωνία, η οποία καταφέρνει να πληρώνει τις υποχρεώσεις της, παρά το ότι έχει το «μακράν» υψηλότερο χρέος παγκοσμίως (220% του ΑΕΠ της, με αυξητικές τάσεις). Η δυνατότητα της αυτή προέρχεται από τον πλούτο του ιδιωτικού τομέα της, σε συνδυασμό με την «πατριωτική» του εντιμότητα – αφού κατέχει σχεδόν το 90% του δημοσίου χρέους, με επιτόκια που δεν ξεπερνούν το 1%.
Η «μέθοδος» αυτή θα μπορούσε να είχε εφαρμοσθεί και από την Ελλάδα, ο ιδιωτικός τομέας της οποίας ήταν από τους υγιέστερους στην Ευρώπη (άρθρο μας), εάν η κυβέρνηση είχε κάνει σωστές επιλογές, όταν ανέλαβε την εξουσία – πόσο μάλλον σε συνδυασμό με το μηδενισμό του χρέους και με τα εθνικά ομόλογα, προς όφελος της εθνικής μας κυριαρχίας. Απαραίτητη προϋπόθεση βέβαια θα ήταν η εμπιστοσύνη των Πολιτών προς την Πολιτεία, κατά το παράδειγμα της Ιαπωνίας – κάτι που μάλλον δεν μπόρεσε να επιτευχθεί στη χώρα μας.
Τέλος, ο εσωτερικός δανεισμός έχει υιοθετηθεί σε κάποιο βαθμό και από την Ιταλία, το δημόσιο χρέος της οποίας ξεπερνάει το 120% του ΑΕΠ της – γεγονός όμως δεν φαίνεται να διατηρείται στο μέλλον, εάν δεν καταπολεμηθεί άμεσα η ασυνέπεια, η αυξανόμενη διαφθορά και η διαπλοκή στη χώρα (η Ιταλία κινδυνεύει πολύ περισσότερο από την Ισπανία να χρεοκοπήσει, ειδικά εάν τυχόν οι Πολίτες της «αποσύρουν» την εμπιστοσύνη τους προς την κυβέρνηση – αφού το δημόσιο χρέος της, σε σχέση με το ΑΕΠ της, είναι διπλάσιο από αυτό της Ισπανίας).
(γ) Πληθωρισμός: Πρόκειται για μία «αγαπημένη» ιστορικά μέθοδο, για την αντιμετώπιση της υπερχρέωσης. Όταν ακριβαίνουν οι τιμές, αυξάνονται συνήθως τόσο τα εισοδήματα (μισθοί κλπ.), όσο και τα φορολογικά έσοδα των κρατών – παρά το ότι τα χρήματα χάνουν σε αγοραστική αξία. Αντίθετα, το ύψος των υφισταμένων χρεών παραμένει σταθερό, κάτι που διευκολύνει σε σημαντικό βαθμό τη διαχείριση τους. Σύμφωνα με πολλούς οικονομολόγους, η αύξηση του πληθωρισμού σήμερα στο 4-6% θα ήταν αρκετή για την επίλυση του προβλήματος της Δύσης. Δυστυχώς, όσον αφορά την Ευρωζώνη, δεν συμφωνεί η Γερμανία, λόγω των φόβων της από το παρελθόν (υπήρξε δύο φορές θύμα του υπερπληθωρισμού).
Ο πληθωρισμός βέβαια (όπως και η διαγραφή χρεών) είναι εις βάρος των αποταμιευτών, καθώς επίσης των ιδιοκτητών περιουσιακών στοιχείων (με εξαίρεση τα ακίνητα και κάποια άλλα), αφού οι απαιτήσεις τους περιορίζονται σε όρους αγοραστικής αξίας των χρημάτων τους. Συνήθως επηρεάζονται ανάλογα και οι συντάξεις – ενώ οι μισθοί ακολουθούν την αυξητική πορεία των τιμών και δεν αντιμετωπίζουν πρόβλημα (ακόμη και σε ιστορικές περιόδους υπερπληθωρισμού, οι μισθωτοί ήταν σε σχετικά καλή θέση).
Το μεγάλο πρόβλημα είναι όμως το ότι, ο πληθωρισμός δεν είναι εύκολο να χειρισθεί με ακρίβεια. Για παράδειγμα σήμερα, παρά το ότι οι κεντρικές τράπεζες αυξάνουν συνεχώς την ποσότητα χρήματος («τυπώνουν»), οι τιμές δεν είναι ανοδικές, επειδή κανένας δεν θέλει να ξοδέψει – ούτε οι καταναλωτές, ούτε οι επιχειρηματίες, για τη χρηματοδότηση νέων επενδύσεων. Κάποια στιγμή όμως τα πράγματα αλλάζουν ξαφνικά, οι δαπάνες τόσο των καταναλωτών, όσο και των επιχειρήσεων αυξάνονται απότομα, οι κεντρικές τράπεζες δεν προλαβαίνουν να απορροφήσουν την υπερβάλλουσα ποσότητα χρημάτων και ο υπερπληθωρισμός (άνω του 10%) καταστρέφει τελικά το νόμισμα - το οποίο απαξιώνεται εντελώς, με τρομακτικά επώδυνες συνέπειες για όλους (Πολίτες και κράτη).
(δ) Λιτότητα: Εάν ακολουθηθεί η συγκεκριμένη τακτική (όπως σήμερα στην Ευρώπη, κατ’ εντολή της Γερμανίας), οι κυβερνήσεις μπορούν να επιλέξουν εύκολα εκείνες τις ομάδες της κοινωνίας, οι οποίες θα επιβαρυνθούν περισσότερο (με τη βοήθεια της φορολογικής πολιτικής).
Το πρόβλημα είναι όμως πως το ίδιο το κράτος είναι ένας σημαντικός οικονομικός παράγοντας – οπότε, εάν καθυστερεί τις επενδύσεις, μειώνει τις αμοιβές και απολύει δημοσίους υπαλλήλους, οδηγεί τη χώρα σε ύφεση. Το αποτέλεσμα είναι να περιορίζονται τα έσοδα του και να αυξάνουν οι δαπάνες του, λόγω της ανεργίας που προκαλεί – με αναγκαστικό επακόλουθο τη συνέχιση της ανόδου των χρεών, τόσο σε απόλυτα, όσο και σε σχετικά μεγέθη (ως προς το ΑΕΠ κλπ.).
Επομένως, η λιτότητα κοστίζει ανάπτυξη και η ελλειμματική ανάπτυξη οδηγεί την οικονομία στη χρεοκοπία – εκτός εάν η πολιτική της λιτότητας εφαρμόζεται από πειθαρχημένες, πλούσιες χώρες, χωρίς μεγάλα ελλείμματα και χρέη, αφού μόνο αυτές έχουν τη δυνατότητα να χρηματοδοτούν την οικονομία τους για εκείνο το χρονικό διάστημα (αρκετά μεγάλο) που απαιτείται για την εξυγίανση τους.
(ε) Ανάπτυξη: Τα κράτη δεν είναι υποχρεωμένα να συμπεριφέρονται σαν τις καλές νοικοκυρές (A.Merkel), οι οποίες κάνουν οικονομία για να μειώσουν τα χρέη τους – αφού η «διαχειρισιμότητα» των οφειλών τους δεν εξαρτάται από το απόλυτο ύψος τους, αλλά από τη σχέση τους αναφορικά με το ΑΕΠ. Για παράδειγμα, οι Η.Π.Α. περιόρισαν το δημόσιο χρέος τους μετά το δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο από το 108% του ΑΕΠ, στο 50% - παρά το ότι, σε απόλυτα μεγέθη, οι οφειλές τους αυξήθηκαν (από τα 269 δις $ τότε, στα 274 δις $).
Ειδικότερα, όσο υψηλότερο είναι το ΑΕΠ μίας χώρας, τόσο περισσότερα είναι τα φορολογικά έσοδα, τα οποία έχει στη διάθεση της η κυβέρνηση για την αποπληρωμή των τόκων και των χρεολυσίων των δανείων της. Ουσιαστικά, αρκεί να αυξάνεται το ΑΕΠ με ρυθμό υψηλότερο των επιτοκίων, για να θεωρείται απόλυτα διαχειρίσιμο το χρέος. Ακριβώς για το λόγο αυτό, η ανάπτυξη θεωρείται ως ο «βασιλικός δρόμος» για την έξοδο από μία χρηματοπιστωτική κρίση – είναι όμως ταυτόχρονα ο δυσκολότερος στην επίτευξη του.
Πόσο μάλλον κάτω από τις σημερινές συνθήκες, οι οποίες θυμίζουν τη Μεγάλη Ύφεση της δεκαετίας του 1930 – χαμηλή ανάπτυξη, χαμηλός πληθωρισμός και ανοιχτά σύνορα για το διεθνές κεφάλαιο. Την εποχή εκείνη (1933), όπου οι Η.Π.Α. υιοθέτησαν καθυστερημένα τον κανόνα του χρυσού (απαγορεύοντας την κατοχή του από τους ιδιώτες και μετατρέποντας όλα τα αποθέματα σε ράβδους, στην ιδιοκτησία του κράτους – εξ’ ου και τα εναπομένοντα νομίσματα Double Eagle, ονομαστικής αξίας μόλις 20 $, πωλούνται με 7,6 εκ. $), καμία σχεδόν βιομηχανική χώρα δεν εξόφλησε τις υποχρεώσεις της – ενώ ακολούθησε ο 2ος Παγκόσμιος Πόλεμος.
Ολοκληρώνοντας, θεωρούμε σκόπιμο να προσθέσουμε εδώ τον Πίνακα Ι, ο οποίος καταγράφει τις είκοσι χώρες, οι οποίες εξάγουν τις μεγαλύτερες ποσότητες όπλων παγκοσμίως:
ΠΙΝΑΚΑΣ Ι: Οι μεγαλύτεροι εξαγωγείς πολεμικού εξοπλισμού παγκοσμίως
Χώρα
Μερίδιο Αγοράς %
Χώρα
Μερίδιο Αγοράς %
Η.Π.Α.
30,3
Ισραήλ
1,9
Ρωσία
23,0
Ουκρανία
1,7
Γερμανία
11,0
Ελβετία
1,2
Γαλλία
7,0
Καναδάς
1,0
Μ. Βρετανία
4,0
Ν. Αφρική
0,5
Ολλανδία
3,0
Ν. Κορέα
0,5
Κίνα
3,0
Πολωνία
0,5
Ισπανία
3,0
Βέλγιο
0,5
Ιταλία
2,0
Νορβηγία
0,4
Σουηδία
2,0
Βραζιλία
0,3
Πηγή: Spiegel
Πίνακας: Β. Βιλιάρδος
Σημείωση: Οι εξαγωγές όπλων τα τελευταία πέντε έτη αυξήθηκαν κατά 20% - ενώ η Γερμανία κατάφερε να διπλασιάσει το μερίδιο της, κυρίως στους τομείς των υποβρυχίων, των πολεμικών πλοίων και των αρμάτων μάχης (σημαντικότεροι πελάτες της η Τουρκία με 14% των εξαγωγών της, η Ελλάδα με 13% και η Ν. Αφρική με 12%).
Όπως διαπιστώνεται από τον Πίνακα Ι, όλες οι υπόλοιπες χώρες του πλανήτη εξάγουν μόλις το 3,2% του πολεμικού εξοπλισμού παγκοσμίως, ενώ μόνο η Η.Π.Α. και η Ρωσία το 53,3%. Η υπεροχή της «πλούσιας Δύσης» στον τομέα είναι εμφανής, όπως επίσης η μεγάλη αδυναμία της Κίνας να ανταγωνιστεί τις δύο πολεμικές υπερδυνάμεις – αλλά και την τρίτη κατά σειρά, τη Γερμανία.
Επίσης θεωρούμε σκόπιμο να επαναλάβουμε τον Πίνακα ΙΙ, στον οποίο φαίνεται η εξέλιξη των δημοσίων χρεών της υπερδύναμης, μετά την κατάληψη της εξουσίας από τα παιδιά του Σικάγου και την εφαρμογή της νεοφιλελεύθερης πολιτικής τους – η οποία μείωσε ραγδαία την εμπιστοσύνη των Πολιτών προς την Πολιτεία, ενώ οδήγησε τελικά τις Η.Π.Α. στην αποβιομηχανοποίηση, μέσα από την παγίδα των ιδιωτικοποιήσεων:
ΠΙΝΑΚΑΣ IΙ: Ιστορική κατανομή του δημοσίου χρέους των Η.Π.Α., συνολικού ύψους 14,3 τρις $
Περίοδος
Πρόεδρος
Ποσοστό επί του συν. χρέους
*Χρέος
Έως το 1981
Προ Reagan
7,0%
1,01
1981-1989
Reagan
13,2%
1,89
1989-1993
Bush senior
10,5%
1,50
1993-2001
Clinton
9,8%
1,40
2001-2009
Bush junior
42,7%
6,11
2009-2010
**Obama
16,8%
2,39
Σύνολα
100%
14,3
* Αύξηση χρέους σε τρις $
** Εντός ενός μόνο έτους ξεπέρασε την οκταετία Reagan ενώ, εάν δεν συμβεί κάτι εξαιρετικό, θα ξεπεράσει ακόμη και τον Bush junior.
Σημείωση: Ο μεγαλύτερος πιστωτής των Η.Π.Α. είναι η Fed, αφού κατέχει το 11,6% του δημοσίου χρέους – ήτοι 1,66 τρις $. Ακολουθεί η Κίνα (1,20 τρις $) και η Ιαπωνία (0,91 τρις $).
Πηγή: New York Times
Πίνακας: Β. Βιλιάρδος
Όπως συμπεραίνουμε από τον Πίνακα IΙ οι Η.Π.Α., έως και το 1981, συσσώρευσαν χρέη ύψους μόλις 1,01 τρις $ - γεγονός που συνέβη και στις περισσότερες άλλες χώρες της Δύσης, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας. Από το 2001 όμως μέχρι το 2009 το δημόσιο χρέος έφτασε στα ύψη, αφού αυξήθηκε κατά 6,11 τρις $ - μία κατάσταση που συνεχίζει να υφίσταται, μετά την ανάληψη της προεδρίας από τον Obama. Το γεγονός αυτό δεν μας επιτρέπει μεγάλες ελπίδες για το μέλλον, όσο και αν ακούγεται το αντίθετο - αφού η αντιστροφή της τάσης είναι, κατά την άποψη μας, εξαιρετικά δύσκολη.
Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΟΜΟΛΟΓΩΝ
Όπως φαίνεται από την οικονομική ιστορία, τα ομόλογα του δημοσίου αποτελούν «ιταλική εφεύρεση» – ξεκίνησαν δηλαδή από την Ιταλία, ενώ παραδόξως φαίνεται ότι στην ίδια χώρα θα ολοκληρώσουν την έκτοτε συνεχώς αυξητική πορεία τους.
Ειδικότερα, κάπου στο 14ο αιώνα, οι κυβερνώντες τη Φλωρεντία αποφάσισαν να μισθώσουν στρατιώτες – αφού οι πλούσιοι έμποροι της πόλης, οι οποίοι διεξήγαγαν πολέμους, δεν ήθελαν να πολεμήσουν οι ίδιοι. Για την πληρωμή όμως των μισθοφόρων χρειαζόντουσαν πολλά χρήματα – περισσότερα από όσα είχαν οι διοικούντες την πόλη στη διάθεση τους. Φυσικά θα μπορούσαν να αυξήσουν τους φόρους, αφού υπήρχαν αρκετοί πλούσιοι μεταξύ των υπηκόων τους. Οι έμποροι όμως της πόλης-κράτους θα θεωρούσαν τη φορολόγηση της περιουσίας τους μεγάλη προσβολή, απέναντι στην ελευθερία τους (οι φόροι είναι μία σχετικά νέα εφεύρεση των κυβερνώντων – μόνο το εμπόριο με κρασί και με αλάτι υπόκειντο εκείνη την εποχή σε κρατήσεις).
Οι κυβερνώντες λοιπόν είχαν μία και μόνο επιλογή: να δανεισθούν τα απαραίτητα χρήματα. Όμως, αν και σήμερα ο δανεισμός δεν είναι καθόλου δύσκολος, κατά τη διάρκεια του μεσαίωνα ήταν μία εξαιρετικά πολύπλοκη διαδικασία – επειδή, όποιος δανείζει χρήματα απαιτεί τόκους, οι οποίοι ήταν απαγορευμένοι από τη χριστιανική θρησκεία.
Μερικά χρόνια πριν το πρόβλημα θα μπορούσε να είχε λυθεί, αφού στη Φλωρεντία είχαν εγκατασταθεί ορισμένοι από τους μεγαλύτερους δανειστές της Ευρώπης. Οι «τοκογλύφοι» αυτοί είχαν ανακαλύψει έναν τρόπο, με τον οποίο μπορούσαν να κερδίζουν δανείζοντας χρήματα, χωρίς να έρχονται σε αντίθεση με την εκκλησία. Οι πρώτοι αυτοί τραπεζίτες του κόσμου δεν απαιτούσαν τόκους – τουλάχιστον δεν τους ονόμαζαν έτσι, «βαφτίζοντας» τους προμήθειες για τους κόπους τους. Οι πελάτες τους ήταν λοιπόν ικανοποιημένοι, οι καθολικοί καρδινάλιοι επίσης και ο «νεογέννητος καπιταλισμός», ο οποίος στηρίζεται στην πίστωση, είχε βρει τρόπο να «ξεγελάσει» την εκκλησία.
Περαιτέρω, ένα από τα δύο μεγαλύτερα τραπεζικά ιδρύματα της Φλωρεντίας ήταν ο οίκος των Peruzzi – με υποκαταστήματα σχεδόν σε όλες τις σημαντικές πόλεις της Ιταλίας, καθώς επίσης στο Λονδίνο, στο Παρίσι, στο Βέλγιο, στην Τυνησία, στη Μαγιόρκα, στη Ρόδο και στην Κύπρο. Το Μάρτιο του 1338 ο διευθυντής της επιχείρησης είχε ταξιδέψει στην Αγγλία, επειδή ο τότε βασιλιάς της χρειαζόταν χρήματα για τη διεξαγωγή του πολέμου εναντίον της Γαλλίας. Ο τραπεζίτης δάνεισε το βασιλιά, περιμένοντας ότι θα κέρδιζε μεγάλα ποσά.
Εν τούτοις, το κόστος του πολέμου ήταν τεράστιο και τα λάφυρα ελάχιστα – οπότε ο βασιλιάς δεν μπόρεσε να εξοφλήσει τις υποχρεώσεις του και ο τραπεζίτης χρεοκόπησε. Παράλληλα, πτώχευσε και η δεύτερη τράπεζα της πόλης, η οποία είχε επενδύσει επίσης στην Αγγλία – οπότε η Φλωρεντία βίωσε την πρώτη χρηματοπιστωτική κρίση της Ιστορίας. Σύμφωνα δε με τον ιστορικό που τα περιγράφει, «Σε αντίθεση με σήμερα, εκείνη την εποχή δεν υπήρχε κανένας για να διασώσει τις τράπεζες».
Λόγω της συγκεκριμένης κατάστασης λοιπόν, δεν υπήρχε πλέον κανένας που να μπορούσε να δανείσει τους κυβερνώντες τη Φλωρεντία, με τα χρήματα που είχε ανάγκη για να πληρώσει τους στρατιώτες-μισθοφόρους. Επομένως υπήρχαν δύο μόνο επιλογές «εξόδου από την κρίση»: Είτε η λιτότητα, με την αποφυγή της διεξαγωγής πολέμων, είτε η εύρεση ενός άλλου τρόπου, ο οποίος θα μπορούσε να εξασφαλίσει δανεικά, χωρίς να υπάρξει πρόβλημα με την απαγόρευση των τόκων από την εκκλησία.
Οι Φλωρεντιανοί κατάφεραν να πετύχουν το τελευταίο, εφευρίσκοντας ένα σύστημα επιστρεφόμενων φόρων – όπως η Βενετία και η Γένουα: οι Πολίτες δηλαδή πλήρωναν φόρους, αλλά έπαιρναν τα χρήματα τους πίσω, με κέρδος. Επειδή επρόκειτο για υποχρεωτικές πληρωμές (καταναγκαστικές), η εκκλησία δεν είχε αντίρρηση να αποζημιώνονται οι Πολίτες, οπότε οι τόκοι ήταν νόμιμοι. «Μία επαναστατική ιδέα, η οποία έμελε να αλλάξει την πορεία του κόσμου για πάντα», όπως αναφέρει ο Βρετανός ιστορικός N.Ferguson.
Συνεχίζοντας, οι Πολίτες έπαιρναν ως απόδειξη καταβολής των χρημάτων τους (φόρων) ένα γραμμάτιο – ένα ομόλογο ουσιαστικά, σύμφωνα με τα σημερινά δεδομένα. Όποιος είχε στην κατοχή του αυτό το ομόλογο, έπαιρνε πίσω τα χρήματα του μαζί με τους τόκους. Επειδή τώρα αυτά τα χαρτιά (ομόλογα) αντιπροσώπευαν χρήματα, οι άνθρωποι άρχισαν γρήγορα να τα ανταλλάσουν μεταξύ τους. Η αξία δε των ομολόγων ήταν σε πλήρη αντιστοιχία με την εμπιστοσύνη των Πολιτών στην πόλη τους – αφού μόνο εάν πίστευαν όλοι ότι ήταν σε θέση να τα πληρώσει η κυβέρνηση, γινόντουσαν αποδεκτά ως μέσο πληρωμής των δικών τους υποχρεώσεων. Εάν λοιπόν τα χρέη της πόλης ήταν χαμηλά και τα έσοδα της υψηλά, οι προϋποθέσεις πληρωμής των ομολόγων αυξάνονταν, οπότε αυξανόταν και η αξία τους – ένας «μηχανισμός» που λειτουργεί μέχρι και σήμερα.
Η ΔΙΑΔΟΣΗ ΤΩΝ ΟΜΟΛΟΓΩΝ
Η εφεύρεση των Ιταλών επεκτάθηκε γρήγορα στην υπόλοιπη Ευρώπη – με πρώτη την Ολλανδία. Η μικρή αυτή χώρα, με πληθυσμό 1,5 εκ. ανθρώπων, κήρυξε τον πόλεμο στην Ισπανία (το 1568) – μία παγκόσμια υπερδύναμη τότε, με 20 εκ. κατοίκους. Η Ολλανδία κέρδισε τελικά τον πόλεμο, κυρίως επειδή είχε τη δυνατότητα να δανείζεται χρήματα, με το «τέχνασμα» των ομολόγων – οπότε είχε τη δυνατότητα να χρηματοδοτεί το κόστος.
Αναλυτικότερα, αν και η Ισπανία δανειζόταν επίσης χρήματα, όπως η Αγγλία προηγουμένως (το 14ο αιώνα), κανένας τραπεζίτης δεν ήταν πρόθυμος να τα παρέχει – αφού οι βασιλείς ήταν ελεύθεροι να μην πληρώνουν τις υποχρεώσεις τους, γεγονός είχε αποδείξει το πάθημα των δύο τραπεζών της Φλωρεντίας στην Αγγλία (κάτι που συμβαίνει και σήμερα, όσον αφορά τα κράτη).
Δυστυχώς για την Ισπανία, ο βασιλιάς της (Φίλιππος ο δεύτερος) δεν είχε εκδώσει ομόλογα, ενώ αργότερα είπε «Δεν μπόρεσα ποτέ μου να καταλάβω το θέμα με τα δάνεια και τους τόκους» - σε αντίθεση με τους Ολλανδούς, οι οποίοι το είχαν κατανοήσει πολύ πριν.
Οι έμποροι του Άμστερνταμ και του Ρότερνταμ ήταν πάρα πολύ πλούσιοι, οπότε η κυβέρνηση δανειζόταν το απαραίτητο κεφάλαιο για την διεξαγωγή του πολέμου με την Ισπανία από αυτούς, εκδίδοντας ομόλογα. Εν τούτοις, η διαδικασία δεν ήταν πια υποχρεωτική, όπως στη Φλωρεντία, αλλά εθελούσια όπως σήμερα – αφού πλέον δεν υπήρχε απαγόρευση χρέωσης τόκων. Οι Πολίτες δε δάνειζαν ευχαρίστως το κράτος τους, αφού έτσι εξασφάλιζαν, παράλληλα με τους τόκους, την τότε δημοκρατία και την εθνική τους ανεξαρτησία.
Ουσιαστικά λοιπόν, τα ομόλογα εξελίχθηκαν στο μονεταριστικό όπλο για την ανάληψη της δημοκρατικής (κοινοβουλευτικής) εξουσίας από τους Πολίτες – ενώ η τότε ολοκληρωτική (απολυταρχική) Γαλλία «αναδείχθηκε» στο μεγαλύτερο, στο πιο φημισμένο καλύτερα θύμα τους. Αντίθετα, η μη αγορά των ομολόγων από τους Πολίτες, όπως συμβαίνει σήμερα, μπορεί να εξελιχθεί στο μονεταριστικό όπλο για την ανάληψη της απολυταρχικής εξουσίας από τους νέους αγοραστές τους – το χρηματοπιστωτικό κτήνος.
Στο θέμα της Γαλλίας, το 1788 ο βασιλιάς Λουδοβίκος ο 16ος αναγκάσθηκε να κηρύξει πτώχευση του κράτους – οπότε ένα χρόνο αργότερα, ο λαός εισέβαλλε στη Βαστίλη, στα πλαίσια της Γαλλικής επανάστασης, η οποία άλλαξε τη ροή του κόσμου. Το παράδοξο είναι το ότι η Βρετανία τότε, είχε τα τριπλάσια δημόσια χρέη από τη Γαλλία, σε όρους ΑΕΠ, χωρίς όμως να χρεοκοπήσει – επειδή το δημοκρατικό βασίλειο εισέπραττε χρήματα από το λαό, με τη βοήθεια της έκδοσης ομολόγων.
Αντίθετα, η απολυταρχική Γαλλία δεν μπορούσε να δανειστεί από το λαό της, αφού ο βασιλιάς της ήταν δεσποτικός, διεφθαρμένος και δεν τον συμπαθούσε κανείς. Έτσι αναγκάσθηκε να χρεοκοπήσει, ενώ η χρεοκοπία ήταν η βαθύτερη αφορμή, εάν όχι η αιτία της φημισμένης Γαλλικής επανάστασης – ενδεχομένως και των επαναστάσεων που θα ακολουθήσουν στο προσεχές μέλλον, από τους λαούς των σημερινών χωρών της υπερχρεωμένης Δύσης.
Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΩΝ ΤΡΑΠΕΖΩΝ
Δύο αιώνες μετά τη Γαλλική επανάσταση, δεν υπάρχουν πλέον πολλοί δικτάτορες ή δεσποτικοί βασιλείς στον πλανήτη. Στις σύγχρονες δημοκρατίες λοιπόν θα ήταν αυτονόητος ο δανεισμός των κρατών από τους Πολίτες τους, εφόσον αυτός εξυπηρετεί τα δικά τους συμφέροντα – για παράδειγμα, τις κοινωνικές τους ανάγκες (δημόσια Παιδεία, Υγεία κλπ.), την εθνική τους ανεξαρτησία (άμυνα) και άλλα πολλά.
Εν τούτοις, η διαδικασία του δανεισμού έχει αλλάξει σε μεγάλο βαθμό έκτοτε, αφού είναι πλέον οι τράπεζες, αυτές που δανείζουν τα κράτη. Δηλαδή, τα κράτη διαθέτουν συνεχώς λιγότερα ομόλογα στους Πολίτες τους – ενώ τα περισσότερα αγοράζονται από τις τράπεζες, καθώς επίσης από τα υπόλοιπα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα. Παραδόξως δε, οι Πολίτες εμπιστεύονται περισσότερο τις τράπεζες από τα κράτη, παρά το ότι οι κυβερνήσεις είναι αυτές που τελικά εγγυώνται τις τραπεζικές αποταμιεύσεις τους (ουσιαστικά τα δάνεια τους προς τις τράπεζες, με εξαιρετικά χαμηλά επιτόκια καταθέσεων), σε περιπτώσεις απειλής των τραπεζών με χρεοκοπία.
Έχουμε φτάσει σε τέτοιο σημείο «παραλογισμού» μάλιστα, όπου οι τράπεζες έχουν το θράσος να «εξεγείρονται», εάν θελήσει το κράτος να εκδώσει μόνο του «λαϊκά ομόλογα» - με την αιτιολογία ότι είναι εις βάρος των καταθέσεων ΤΟΥΣ. Παράλληλα, ενώ δανείζονται από τους Πολίτες (καταθέσεις) ή από την ΕΚΤ, με επιτόκια ύψους περί το 1,5%, δανείζουν τα κράτη (τους Πολίτες τους σε τελική ανάλυση, αφού αυτοί πληρώνουν τους τόκους μέσω των φόρων) με πολύ υψηλότερα – κάποιες φορές με επιτόκια που ξεπερνούν ακόμη και το 5%, επικαλούμενες αυξημένο ρίσκο!
Από την άλλη πλευρά βέβαια, τα χρέη των κρατών έχουν εκτοξευθεί στα ύψη, ενώ τη θέση του τότε «δεσποτισμού» έχει πάρει η διαφθορά, η διαπλοκή και όλα τα υπόλοιπα πολιτικά σκάνδαλα, τα οποία προφανώς λειτουργούν εις βάρος της εμπιστοσύνης των Πολιτών προς τις κυβερνήσεις τους - αντίθετα, λειτουργούν προς όφελος των τραπεζών ή των υπολοίπων χρηματοπιστωτικών «τέκνων» του σύγχρονου καπιταλισμού (hedge fund, επενδυτικά κεφάλαια κλπ.), στα ταμεία των οποίων εισρέουν πλέον οι αποταμιεύσεις της πλειοψηφίας των Πολιτών. Ολοκληρώνοντας, είναι χαρακτηριστική η δήλωση ενός εκλογικού βοηθού πρώην Αμερικανού προέδρου, σύμφωνα με την οποία:
«Μερικά χρόνια πριν ονειρευόμουν να ξαναγεννηθώ σαν Πρόεδρος, σαν Πάπας ή σαν μεγάλος σταρ του ποδοσφαίρου. Σήμερα τα όνειρά μου έχουν αλλάξει, αφού θα ήθελα να επιστρέψω στη γη σαν αγοραστής κρατικών ομολόγων – επειδή από τη θέση αυτή μπορείς να τρομοκρατήσεις ακόμη και τα μεγαλύτερα κράτη, κερδίζοντας παράλληλα το σεβασμό τους, καθώς επίσης τεράστια ποσά».
Η ΑΠΟΡΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ
Η πρόσφατη χρηματοπιστωτική κρίση και ειδικά η διάσωση πολλών τραπεζών από τα κράτη (από τους Πολίτες τους ουσιαστικά), έχει αλλάξει αρκετά τα δεδομένα – δυστυχώς, μάλλον προς όφελος των «νέων χρηματοπιστωτικών θηρίων» και εις βάρος τόσο των λαών, όσο και των τραπεζών τους.
Ειδικότερα, η διάσωση των τραπεζών από τα κράτη και το ετεροβαρές ρίσκο (άρθρο μας), δημιούργησε τις ιδανικές προϋποθέσεις της επίθεσης των υπολοίπων χρηματοπιστωτικών «θηρίων», εναντίον των τραπεζών – ένα «πολεμικό παιχνίδι» με τεράστια κέρδη και ελάχιστο ρίσκο, αφού εάν τυχόν χαθεί ο πόλεμος από τις τράπεζες, θα πληρώσουν οι Πολίτες. Στα πλαίσια αυτά, (κυρίως μετά την ανακοίνωση εκ μέρους του ΔΝΤ σε σχέση με το ότι οι ευρωπαϊκές τράπεζες έχουν ελλειμματικά κεφάλαια ύψους 200 δις €), ένας μεγάλος αριθμός κερδοσκοπικών κεφαλαίων (hedge funds) «στοιχηματίζει» στην πτώση των χρηματιστηριακών τιμών των τραπεζών ή/και στη χρεοκοπία τους.
Σύμφωνα με επίσημες στατιστικές, από τα μέσα Αυγούστου τα «στοιχήματα» (ανοιχτές πωλήσεις) στην πτώση των τιμών των γερμανικών τραπεζών έχουν αυξηθεί κατά 31% (στο 1,24%), των αμερικανικών κατά 44% (στο 2,75%) και των βρετανικών κατά 16% (στο 3,02%). Στη Γαλλία, στην Ισπανία, στην Ιταλία και στο Βέλγιο δεν υπήρξαν ανάλογες εξελίξεις, αφού σε αυτές τις χώρες έχουν απαγορευθεί οι ανοιχτές πωλήσεις (πωλήσεις μετοχών τις οποίες δανείζεται κανείς, με ελάχιστο κόστος και τις πουλάει, με την προοπτική να τις επιστρέψει αγοράζοντας τες σε χαμηλότερες τιμές).
Σε τελική ανάλυση λοιπόν οι τράπεζες, από τοκογλυφικοί δανειστές των κρατών, με τη βοήθεια των αποταμιεύσεων των Πολιτών τους, καθώς επίσης με την παραγωγή χρημάτων από το πουθενά, έχουν «μεταλλαχθεί» σε «οφειλέτες» τους – εισπράττοντας ουσιαστικά χρήματα από τα κράτη για τη διάσωση τους, χωρίς κόστος.
Όσον αφορά δε τους Πολίτες, αφενός μεν δανείζουν χαμηλότοκα τις τράπεζες με τις αποταμιεύσεις τους (οπότε μέσω αυτών υψηλότοκα τα κράτη και την πραγματική Οικονομία), αφετέρου φορολογούνται από τις χώρες τους, με ποσά που οδηγούνται ξανά στις τράπεζες - πολλές φορές μέσα από αυτές, στα υπόλοιπα χρηματοπιστωτικά «ιδρύματα» (hedge funds κλπ.).
Αντί λοιπόν τα κράτη να εκδίδουν ομόλογα για να μην φορολογούν τους πλούσιους Πολίτες τους, όπως κάποτε στην Ιταλία, εκδίδουν ομόλογα και φορολογούν ταυτόχρονα τους φτωχούς Πολίτες τους, όχι μόνο για την κάλυψη των κοινωνικών τους αναγκών (παιδεία, υγεία κλπ.), τις οποίες συνεχώς περιορίζουν, καθώς επίσης των τόκων των τραπεζών αλλά, επί πλέον, για τη διάσωση του χρηματοπιστωτικού κτήνους - το οποίο φυσικά συνεχώς μεγεθύνεται, με τη βοήθεια όλων αυτών των «μεθοδεύσεων».
Επομένως, το δυτικό σύστημα έχει «απορυθμισθεί» εντελώς, με την πολλαπλή λεηλασία των Πολιτών να είναι σε πλήρη εξέλιξη – γεγονότα που υποθέτουμε ότι σύντομα θα οδηγήσουν σε τεράστια αδιέξοδα, με επακόλουθα που πολύ δύσκολα μπορούν να προβλεφθούν.
ΕΠΙΛΟΓΟΣ
Τα οικονομικά σχετικά υγιή κράτη (δύσκολα να θεωρήσει κανείς υγιές ένα κράτος όπως η Γερμανία, με χρέος που πλησιάζει το 90% του ΑΕΠ της, σαν αποτέλεσμα της διάσωσης των τραπεζών της), είναι δύσκολο να βοηθήσουν και τις αδύναμες χώρες (στην περίπτωση της Ευρωζώνης την Ελλάδα, την Πορτογαλία, την Ιρλανδία, την Ισπανία, την Ιταλία, το Βέλγιο κλπ.), και τις τράπεζες τους – τόσο τις ξένες, όσο και τις δικές τους. Παράλληλα, τα οικονομικά αδύναμα κράτη, αλλά πανίσχυρα στρατιωτικά (όπως οι Η.Π.Α.), είναι επίσης δύσκολο να διασώσουν τον εαυτό τους, τους εργαζομένους πολίτες, τις παραγωγικές επιχειρήσεις τους και τις τράπεζες τους – κυρίως λόγω της έντονης αποβιομηχανοποίησης και του μεγέθους τους.
Από την άλλη πλευρά οι Πολίτες, ειδικά αυτοί των χωρών της Ευρωζώνης, πιθανόν να μην έχουν τη διάθεση να φορολογούνται συνεχώς περισσότερο, για να διασώζουν τα αδύναμα κράτη και τις τράπεζες τους, καθώς επίσης για να χρηματοδοτήσουν μία ακόμη αχόρταγη κρατική μηχανή – όπως υποθέτουν πως θα είναι αυτή των ενδεχομένων Ηνωμένων Πολιτειών της Ευρώπης.
Κατά την άποψη μας λοιπόν, εάν δεν επιλεχθούν άμεσα καθαρές, βιώσιμες λύσεις, οι οποίες να εξασφαλίζουν παράλληλα τόσο την αναδιάρθρωση, όσο και τον πλήρη έλεγχο του χρηματοπιστωτικού τέρατος, με το διαχωρισμό των επενδυτικών από τις εμπορικές τράπεζες (Glass-Steagall Act), με στοχευμένες κρατικοποιήσεις ή/και με «κατατμήσεις» τραπεζών, το παιχνίδι θα φτάσει σύντομα στο τέλος του – όπου με βάση τις ιστορικές εμπειρίες, μάλλον θα συνοδευθεί από εμφύλιες αντιπαραθέσεις, από κοινωνικές αναταραχές, από αιματηρές λαϊκές επαναστάσεις, από έντονες διακρατικές αντιπαλότητες και από ξαφνικούς πολέμους.
Βασίλης Βιλιάρδος (copyright)
Αθήνα, 04. Σεπτεμβρίου 2011
viliardos@kbanalysis.com
Facebook Twitter Netlog
http://www.banknews.gr/portal/opinion/
Τετάρτη 7 Σεπτεμβρίου 2011
Η γεωπολιτική ρευστότητα, η Τουρκία, το Ισραήλ και η Ελλάδα
Η γεωπολιτική ρευστότητα, η Τουρκία, το Ισραήλ και η Ελλάδα *
Η παρούσα κρίση, που αφορά το σύνολο του παγκόσμιου καπιταλιστικού συστήματος και οι δραματικές εξελίξεις στις αραβικές χώρες σηματοδοτούσαν σημαντικές πολυεπίπεδες μεταβολές. Από τη δεκαετία του 1990 επιχειρείται ευρεία αναδόμηση του γεωπολιτικού συστήματος Ανατολική Μεσόγειος-Μέση Ανατολή- Βαλκάνια -Καύκασος. Ο κάθε κρατικός δρων επιδιώκει να προωθήσει τις θέσεις του, αναπροσαρμόζοντας τις σχέσεις τους με τους άλλους δρώντες. Αυτό κάνουν και το Ισραήλ και η νεοοθωμανική Τουρκία. Η Τουρκία επωφελήθηκε των μετά την διάλυση της Γιουγκοσλαβίας (και της πρώην ΕΣΣΔ) συνθηκών - ύπαρξη κρατών στα οποία το μουσουλμανικό στοιχείο είτε είναι πλειονότητα (Κοσσυφοπέδιο, Αλβανία), είτε διαδραματίζει ισχυρό ρόλο (Βοσνία, FYROM, Βουλγαρία). Προωθούσε μια επάνοδο στην περιοχή, ανασυστήνοντας τους δεσμούς της με αυτήν. Στις προσπάθειές της στηρίζεται στην ύπαρξη τουρκόφωνων και μουσουλμανικών μειονοτήτων. Επιδιώκει την στρατηγική περικύκλωση της Ελλάδας, από την Κύπρο μέχρι τα Βαλκάνια, ώστε να πετύχει την πλήρη υποταγή της στην υλοποίηση των νεοοθωμανικής έμπνευσης στρατηγικών σχεδιασμών της - προέκταση της ‘‘τουρκοϊσλαμικής σύνθεσης’’ και της πολιτικής Οζάλ. Αλλωστε, μετά την διάλυση της πρώην ΕΣΣΔ, η Τουρκία δεν αντιμετωπίζει απειλή εναντίον της.
Η Τουρκία προσπαθεί από το 2003 να ξεπεράσει τη στενότητα του τουρκικού εθνικισμού, επιλέγοντας μια στρατηγική σύσφιγξης των δεσμών με σειρά κρατών του μουσουλμανικού κόσμου. Επαναπροσδιόρισε τις σχέσεις της με τους διεθνείς δρώντες στο ευρύτερο γεωπολιτικό σύστημα. Οικοδόμησε στενότερες σχέσεις με το Ιράν (φαίνεται και από τη δράση των δύο κρατών στο υπό κουρδικό έλεγχο Βόρειο Ιράκ) και τη Συρία, όπου κατόρθωσε να επιβάλει πολλές από τις απαιτήσεις της (κουρδικό κ.ά.). Μέχρι πριν την εξέγερση στη Τυνησία, η τουρκική εξωτερική πολιτική των «μηδενικών προβλημάτων» με όλους τους γείτονές της, μια «γέφυρα μεταξύ Ανατολής και Δύσης», φαίνονταν επιτυχής. Βεβαίως, η προσπάθεια της Αγκυρας να μεσολαβήσει για μια ειρηνευτική συμφωνία μεταξύ Ισραήλ και Συρίας έχει ξεθωριάσει. Η υπερβολική υποστήριξη στη Χαμάς την οδήγησε στις παγωμένες σχέσεις με το καθεστώς Μουμπάρακ στην Αίγυπτο, ακόμα και με την Παλαιστινιακή Αρχή. Η Τουρκία εμφανίζεται όλο και περισσότερο ως μια πιθανή ισλαμική απειλή, χωρίς όμως να έχει διακόψει τους δεσμούς της με τη Δύση και το ΝΑΤΟ. Στη Λιβύη η Τουρκία στήριζε απερίφραστα τα ΝΑΤΟϊκά σχέδια. Μετά την ήττα των κανταφικών, ο Τούρκος ΥΠΕΞ Νταβούτογλου είχε επαφές με την Αμερικανίδα ΥΠΕΞ Κλίντον και με 10 υπουργούς Εξωτερικών από την ομάδα επαφής για τη Λιβύη για πολιτική-οικονομική-στρατιωτική υποστήριξη στη χώρα στη διάρκεια μιας μεταβατικής περιόδου, κατά την οποία η κατάσταση έμελλε να παραμείνει ασαφής. Υπάρχει η συνεχιζόμενη επί μήνες αναταραχή στη Συρία με άδηλη έκβαση ως προς το ποιές δυνάμεις θα αποκτήσουν τον έλεγχο αυτής της χώρας. Και βεβαίως υπάρχει το πολύ σοβαρό ζήτημα του Ιράν και των πυρηνικών δυνατοτήτων του, ζήτημα το οποίο ανησυχεί ιδιαίτερα το Ισραήλ.
Ο Γ. Α. Παπανδρέου, σταθερά οπαδός της ελληνοτουρκικής προσέγγισης, εκτός των άλλων, πόνταρε στις ελληνοτουρκικές διερευνητικές συζητήσεις-διαπραγματεύσεις, οι οποίες ξεκίνησαν το 1978 με πρωτοβουλία-πίεση της Τουρκίας και βρίσκονται στην 50ή συνάντηση. Ο στόχος της Τουρκίας σ’αυτές ήταν διπλός: Οσο συνεχίζονται οι ατέρμονες συζητήσεις, η Ελλάδα στερείται την άσκηση του δικαιώματός της για την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας και της ΑΟΖ επί 33 χρόνια, που το έχει από την ΣΘΔ του 1982. Το ίδιο χρονικό διάστημα των συζητήσεων αυτών, η Τουρκία έχει πετύχει μέσω του ΝΑΤΟ και του ICAO δικαιώματα στο Αιγαίο που δεν της ανήκουν. Αλλά, αλήθεια, τι νόημα μπορεί να έχει όταν ο πρωθυπουργός συντασσόταν πέρυσι με το Ισραήλ εναντίον της Τουρκίας; Είναι σαφές ότι, ενώ η Ελλάδα (υπό το Μνημόνιο, την τρόικα και τον …ΓΑΠ) δοκιμάζεται από την βαθύτερη κρίση της ιστορίας της, η Toυρκία αισθάνεται τόσο ισχυρή ώστε να διεκδικεί ηγεμονικό ρόλο στο μουσουλμανικό κόσμο. Η επιδίωξή ξετυλίγεται μέσα στην ευρύτερη γεωπολιτική ρευστότητα και ενώ είναι ασαφές πως θα διαμορφωθεί η κατάσταση στον μεταεξεγερσιακό αραβοϊσλαμικό κόσμο. Ο Ερντογάν, που παρέλαβε το 2003 μια ρημαγμένη χώρα και την οδήγησε στο G20 (17η οικονομία στον πλανήτη), κέρδισε τον Ιούνιο για τρίτη φορά τις εκλογές (με 50%). Βεβαίως παρέμενε ο κουρδικός πονοκέφαλος (οι Κούρδοι ενισχύθηκαν σε κοινοβουλευτική δύναμη, εκλέγοντας 36 ‘‘ανεξάρτητους’’ βουλευτές, κάτω από τη σημαία του ΡΚΚ). Αλλά, ο Ερντογάν έχει υποσχεθεί ότι το 2023 η Τουρκία θα ανήκει στις οικονομικές υπερδυνάμεις του πλανήτη και επιχειρεί να εγκλωβίσει τις ευρωπαϊκές ηγεσίες που δεν θέλουν την ένταξη της Τουρκίας στην Ε.Ε.
Η απόφαση του Ισραήλ να μη συμμορφωθεί με το τουρκικό τελεσίγραφο να ζητήσει συγγνώμη για τους θανάτους εννέα ακτιβιστών στο Μαβί Μαρμαρά οδήγησε την Άγκυρα να εφαρμόσει το «Σχέδιο Β»: Η Τουρκία αποφάσισε να απελάσει τον πρέσβη του Ισραήλ στην Άγκυρα, να υποβαθμίσει τις διπλωματικές σχέσεις στο χαμηλότερο δυνατό επίπεδο, να παγώσει όλες τις στρατιωτικές συμφωνίες, να σταματήσει το τουρκοϊσραηλινό εμπόριο, να συμπεριφέρεται με περιφονητικό τρόπο δημόσια απέναντι στους υπηκόους του Ισραήλ. Ο Νταβούτογλου δήλωσε ότι « η Τουρκία θα λάβει μέτρα για την εξασφάλιση της ελεύθερης κυκλοφορίας των θαλάσσιων μεταφορών στην ανατολική Μεσόγειο». Στην περιοχή βρίσκονται μεγάλα τμήματα της κυπριακής και της ισραηλινής ΑΟΖ. Ως τακτικό ελιγμό, η Τουρκία ανακοίνωσε παράλληλα με το «Σχέδιο Β» κατά του Ισραήλ και της Κύπρου, ότι συμφωνεί με την εγκατάσταση στην επικράτειά της μέρους του στρατιωτικού εξοπλισμού της αντιπυραυλικής ασπίδας του ΝΑΤΟ - με απώτερο στόχο να εκτοπίσει το Ισραήλ από τα σχέδια της Συμμαχίας. Στην τουρκοϊσραηλινή αντιπαράθεση καθοριστικός ενδεχομένως παράγοντας αναδειχτούν οι επιλογές της Ουάσιγκτον. Οι ΗΠΑ δεν μπορούν να αγνοήσουν τα γεωπολιτικά πλεονεκτήματα της Τουρκίας και την αντίστοιχη γεωπολιτική της ισχύ.
Η δήλωση του υπουργού Εθνικής Άμυνας Π. Μπεγλίτη στο Τελ Αβίβ, στο πλευρό του ισραηλινού πρωθυπουργού Μ. Νετανιάχου (5.9.2011), ότι «Συζητήσαμε τις τελευταίες εξελίξεις γύρω από τις διμερείς σχέσεις Ισραήλ και Τουρκίας και αναφερθήκαμε εκτενώς στις απειλές της Τουρκίας για τις έρευνες στην ΑΟΖ που θα ξεκινήσουν μετά τις 20 Σεπτεμβρίου», επισημοποιεί έναν στρατιωτικό άξονα Ελλάδας-Ισραήλ-Κύπρου. Για πρώτη φορά διακηρύσσεται ότι Ελλάδα, Ισραήλ και Κύπρος, αντιμετωπίζουν ως ενιαία συμμαχία κρατών την Τουρκία. Αυτό θα φανεί γρήγορα, από τις 20 Σεπτεμβρίου και μετά (χρόνος της γεώτρησης που θα πραγματοποιείτο σε περιοχή εντός της ΑΟΖ που ανακήρυξε η Κύπρος). Κατά το defence.net, πηγές των Επιτελείων δήλωναν ότι Ελληνικές αεροναυτικές δυνάμεις δεν θα αναπτυχθούν στην Α. Μεσόγειο. Θα παραμείνουν στην περιοχή της ελληνικής υφαλοκρηπίδας, όσο πιο κοντά γίνεται σε χερσαία εδάφη, για το ενδεχόμενο η Άγκυρα να επιχειρήσει κάποιο «απονενοημένο διάβημα» και θελήσει να εξάγει την ένταση στον ελλαδικό χώρο. Το πολύ, ίσως κάποιο υποβρύχιο να αναπτυχθεί ανατολικότερα. Το Ισραήλ φερόταν, αν χρειαστεί, να αναλαμβάνει την προστασία της πλατφόρμας της Noble Energy (πιθανολογείτο και η υποστήριξη των ΗΠΑ). Οι αναλυτές των Επιτελείων δεν ανέμεναν τουρκικές κινήσεις κατά της πλατφόρμας. Υπήρχαν αναφορές για εντολή απόπλου κάποιων τουρκικών σκαφών προς την περιοχή της γεώτρησης, όπου πιθανόν να εκπέμψουν κάποιο μήνυμα, αλλά μέχρι εκεί. Εξάλλου ο Π. Μπεγλίτης έθεσε με καινοφανή τρόπο - και για ‘‘πρωτοκλασάτο’’ Ελλαδίτη πολιτικό - ερωτήματα και προβληματισμός για την έκβαση της «αραβικής άνοιξης». «Φοβάμαι ότι η “αραβική άνοιξη” που δημιούργησε πολλές προσδοκίες υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις και με μια ευρύτερη διεθνή πρωτοβουλία μπορεί να εξελιχθεί σε “αραβικό χειμώνα” και να δημιουργήσει φυγόκεντρες δυνάμεις, άρα να συμβάλλει στην αποσταθεροποίηση της ευρύτερης περιοχής. Κάτι που θα πλήξει και τα συμφέροντα της χώρας μας, της Ελλάδας, μιας χώρας που έχει ζωτικά συμφέροντα στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου». Ακόμα και το defence.net απορούσε με τις δηλώσεις Μπεγλίτη.
Μια μακροπρόθεσμη συνολική ελληνική στρατηγική ήταν αναγκαία εδώ και χρόνια. Ο επαναπροσδιορισμός χρειάζεται να γίνει τόσο σε αποτρεπτική κατεύθυνση όσο και στην κατεύθυνση της διασφάλισης του εθνικού ελέγχου των πλουτοπαραγωγικών πόρων της, στους οποίους συμπεριλαμβάνονται και οι υδρογονάνθρακες. Για να αντιμετωπίσει την τουρκική στρατηγική, η Ελλάδα όφειλε να προωθήσει μια καλά σχεδιασμένη συνεργασία ανάμεσα στους λαούς και στα βαλκανικά κράτη, αυτοτελώς και στο πλαίσιο της Ε.Ε. Και, ως προς την ένταξη της Τουρκίας στην Ε.Ε. να συμβάλει αποφασιστικά στην απόρριψη από τους Ευρωπαίους αυτής της επιδίωξης της Αγκυρας. Το Αιγαίο Πέλαγος, ως σύνολο μαζί με τα Στενά των Δαρδανελλίων και του Βοσπόρου είναι μια στρατηγική ζώνη μεγάλης σπουδαιότητας. Η Ελλάδα οφείλει να προχωρήσει στην καθιέρωση της δικής της ΑΟΖ, και διά μέσου σχετικών διαπραγματεύσεων με την Αίγυπτο, τη Λιβύη και την Αλβανία. Στην τουρκοïσραηλινή αντιπαράθεση η Ελλάδα θα μπορούσε να κρατήσει πολύ χαμηλούς τόνους παραμένοντας αμέτοχη. Αυτό σημαίνει όχι μόνο αποφυγή να ταυτιστεί με το Ισραήλ, αλλά και απομάκρυνση, έγκαιρα, από την Τουρκία, την αυτοκαταστροφική πολιτική της ‘‘ελληνοτουρκικής προσέγγισης’’. Παράλληλα, θα πρέπει να ενισχύσει τη γεωπολιτική της υποδομή, έτσι ώστε να γίνει εν δυνάμει ισχυρός παράγοντας στην περιοχή, αποτρέποντας ταυτοχρόνως την πιθανότητα να αποτελέσει το εξιλαστήριο θύμα σε μια πολιτική κατευνασμού της Τουρκίας από πλευράς ΗΠΑ και Ισραήλ. Να αντιστρέψουμε τη συνεχή πορεία γεωπολιτικής εξασθένησης/έκλειψης. Να ξαναγίνουμε «μια οντότητα» όχι εντασσόμενοι στους στρατηγικούς σχεδιασμούς άλλου κράτους, αλλά ενισχύοντας την αυτόνομη, υπαρκτή γεωπολιτική μας υπόσταση. Τόσο οι ΗΠΑ όσο και το Ισραήλ μάλλον θα προτιμούσαν μια ισχυρή αν και φιλοπαλαιστινιακή Ελλάδα, η οποία, έτσι και αλλιώς, λόγω της γεωπολιτικής συνάφειάς της με τη Δύση, αποτελεί εν δυνάμει σύμμαχο, παρά μια φιλοϊσραηλινή, αλλά αδύναμη, άρα και άχρηστη Ελλάδα.
Αθήνα 6 Σεπτεμβρίου 2011
Θεόδωρος Μπατρακούλης
theobatrak@gmail.com
* Εχει σταλεί για να δημοσιευτεί στην μηνιαία εφημερίδα Ρήξη, φύλλο της 9-10 Σεπτεμβρίου 2011
Η παρούσα κρίση, που αφορά το σύνολο του παγκόσμιου καπιταλιστικού συστήματος και οι δραματικές εξελίξεις στις αραβικές χώρες σηματοδοτούσαν σημαντικές πολυεπίπεδες μεταβολές. Από τη δεκαετία του 1990 επιχειρείται ευρεία αναδόμηση του γεωπολιτικού συστήματος Ανατολική Μεσόγειος-Μέση Ανατολή- Βαλκάνια -Καύκασος. Ο κάθε κρατικός δρων επιδιώκει να προωθήσει τις θέσεις του, αναπροσαρμόζοντας τις σχέσεις τους με τους άλλους δρώντες. Αυτό κάνουν και το Ισραήλ και η νεοοθωμανική Τουρκία. Η Τουρκία επωφελήθηκε των μετά την διάλυση της Γιουγκοσλαβίας (και της πρώην ΕΣΣΔ) συνθηκών - ύπαρξη κρατών στα οποία το μουσουλμανικό στοιχείο είτε είναι πλειονότητα (Κοσσυφοπέδιο, Αλβανία), είτε διαδραματίζει ισχυρό ρόλο (Βοσνία, FYROM, Βουλγαρία). Προωθούσε μια επάνοδο στην περιοχή, ανασυστήνοντας τους δεσμούς της με αυτήν. Στις προσπάθειές της στηρίζεται στην ύπαρξη τουρκόφωνων και μουσουλμανικών μειονοτήτων. Επιδιώκει την στρατηγική περικύκλωση της Ελλάδας, από την Κύπρο μέχρι τα Βαλκάνια, ώστε να πετύχει την πλήρη υποταγή της στην υλοποίηση των νεοοθωμανικής έμπνευσης στρατηγικών σχεδιασμών της - προέκταση της ‘‘τουρκοϊσλαμικής σύνθεσης’’ και της πολιτικής Οζάλ. Αλλωστε, μετά την διάλυση της πρώην ΕΣΣΔ, η Τουρκία δεν αντιμετωπίζει απειλή εναντίον της.
Η Τουρκία προσπαθεί από το 2003 να ξεπεράσει τη στενότητα του τουρκικού εθνικισμού, επιλέγοντας μια στρατηγική σύσφιγξης των δεσμών με σειρά κρατών του μουσουλμανικού κόσμου. Επαναπροσδιόρισε τις σχέσεις της με τους διεθνείς δρώντες στο ευρύτερο γεωπολιτικό σύστημα. Οικοδόμησε στενότερες σχέσεις με το Ιράν (φαίνεται και από τη δράση των δύο κρατών στο υπό κουρδικό έλεγχο Βόρειο Ιράκ) και τη Συρία, όπου κατόρθωσε να επιβάλει πολλές από τις απαιτήσεις της (κουρδικό κ.ά.). Μέχρι πριν την εξέγερση στη Τυνησία, η τουρκική εξωτερική πολιτική των «μηδενικών προβλημάτων» με όλους τους γείτονές της, μια «γέφυρα μεταξύ Ανατολής και Δύσης», φαίνονταν επιτυχής. Βεβαίως, η προσπάθεια της Αγκυρας να μεσολαβήσει για μια ειρηνευτική συμφωνία μεταξύ Ισραήλ και Συρίας έχει ξεθωριάσει. Η υπερβολική υποστήριξη στη Χαμάς την οδήγησε στις παγωμένες σχέσεις με το καθεστώς Μουμπάρακ στην Αίγυπτο, ακόμα και με την Παλαιστινιακή Αρχή. Η Τουρκία εμφανίζεται όλο και περισσότερο ως μια πιθανή ισλαμική απειλή, χωρίς όμως να έχει διακόψει τους δεσμούς της με τη Δύση και το ΝΑΤΟ. Στη Λιβύη η Τουρκία στήριζε απερίφραστα τα ΝΑΤΟϊκά σχέδια. Μετά την ήττα των κανταφικών, ο Τούρκος ΥΠΕΞ Νταβούτογλου είχε επαφές με την Αμερικανίδα ΥΠΕΞ Κλίντον και με 10 υπουργούς Εξωτερικών από την ομάδα επαφής για τη Λιβύη για πολιτική-οικονομική-στρατιωτική υποστήριξη στη χώρα στη διάρκεια μιας μεταβατικής περιόδου, κατά την οποία η κατάσταση έμελλε να παραμείνει ασαφής. Υπάρχει η συνεχιζόμενη επί μήνες αναταραχή στη Συρία με άδηλη έκβαση ως προς το ποιές δυνάμεις θα αποκτήσουν τον έλεγχο αυτής της χώρας. Και βεβαίως υπάρχει το πολύ σοβαρό ζήτημα του Ιράν και των πυρηνικών δυνατοτήτων του, ζήτημα το οποίο ανησυχεί ιδιαίτερα το Ισραήλ.
Ο Γ. Α. Παπανδρέου, σταθερά οπαδός της ελληνοτουρκικής προσέγγισης, εκτός των άλλων, πόνταρε στις ελληνοτουρκικές διερευνητικές συζητήσεις-διαπραγματεύσεις, οι οποίες ξεκίνησαν το 1978 με πρωτοβουλία-πίεση της Τουρκίας και βρίσκονται στην 50ή συνάντηση. Ο στόχος της Τουρκίας σ’αυτές ήταν διπλός: Οσο συνεχίζονται οι ατέρμονες συζητήσεις, η Ελλάδα στερείται την άσκηση του δικαιώματός της για την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας και της ΑΟΖ επί 33 χρόνια, που το έχει από την ΣΘΔ του 1982. Το ίδιο χρονικό διάστημα των συζητήσεων αυτών, η Τουρκία έχει πετύχει μέσω του ΝΑΤΟ και του ICAO δικαιώματα στο Αιγαίο που δεν της ανήκουν. Αλλά, αλήθεια, τι νόημα μπορεί να έχει όταν ο πρωθυπουργός συντασσόταν πέρυσι με το Ισραήλ εναντίον της Τουρκίας; Είναι σαφές ότι, ενώ η Ελλάδα (υπό το Μνημόνιο, την τρόικα και τον …ΓΑΠ) δοκιμάζεται από την βαθύτερη κρίση της ιστορίας της, η Toυρκία αισθάνεται τόσο ισχυρή ώστε να διεκδικεί ηγεμονικό ρόλο στο μουσουλμανικό κόσμο. Η επιδίωξή ξετυλίγεται μέσα στην ευρύτερη γεωπολιτική ρευστότητα και ενώ είναι ασαφές πως θα διαμορφωθεί η κατάσταση στον μεταεξεγερσιακό αραβοϊσλαμικό κόσμο. Ο Ερντογάν, που παρέλαβε το 2003 μια ρημαγμένη χώρα και την οδήγησε στο G20 (17η οικονομία στον πλανήτη), κέρδισε τον Ιούνιο για τρίτη φορά τις εκλογές (με 50%). Βεβαίως παρέμενε ο κουρδικός πονοκέφαλος (οι Κούρδοι ενισχύθηκαν σε κοινοβουλευτική δύναμη, εκλέγοντας 36 ‘‘ανεξάρτητους’’ βουλευτές, κάτω από τη σημαία του ΡΚΚ). Αλλά, ο Ερντογάν έχει υποσχεθεί ότι το 2023 η Τουρκία θα ανήκει στις οικονομικές υπερδυνάμεις του πλανήτη και επιχειρεί να εγκλωβίσει τις ευρωπαϊκές ηγεσίες που δεν θέλουν την ένταξη της Τουρκίας στην Ε.Ε.
Η απόφαση του Ισραήλ να μη συμμορφωθεί με το τουρκικό τελεσίγραφο να ζητήσει συγγνώμη για τους θανάτους εννέα ακτιβιστών στο Μαβί Μαρμαρά οδήγησε την Άγκυρα να εφαρμόσει το «Σχέδιο Β»: Η Τουρκία αποφάσισε να απελάσει τον πρέσβη του Ισραήλ στην Άγκυρα, να υποβαθμίσει τις διπλωματικές σχέσεις στο χαμηλότερο δυνατό επίπεδο, να παγώσει όλες τις στρατιωτικές συμφωνίες, να σταματήσει το τουρκοϊσραηλινό εμπόριο, να συμπεριφέρεται με περιφονητικό τρόπο δημόσια απέναντι στους υπηκόους του Ισραήλ. Ο Νταβούτογλου δήλωσε ότι « η Τουρκία θα λάβει μέτρα για την εξασφάλιση της ελεύθερης κυκλοφορίας των θαλάσσιων μεταφορών στην ανατολική Μεσόγειο». Στην περιοχή βρίσκονται μεγάλα τμήματα της κυπριακής και της ισραηλινής ΑΟΖ. Ως τακτικό ελιγμό, η Τουρκία ανακοίνωσε παράλληλα με το «Σχέδιο Β» κατά του Ισραήλ και της Κύπρου, ότι συμφωνεί με την εγκατάσταση στην επικράτειά της μέρους του στρατιωτικού εξοπλισμού της αντιπυραυλικής ασπίδας του ΝΑΤΟ - με απώτερο στόχο να εκτοπίσει το Ισραήλ από τα σχέδια της Συμμαχίας. Στην τουρκοϊσραηλινή αντιπαράθεση καθοριστικός ενδεχομένως παράγοντας αναδειχτούν οι επιλογές της Ουάσιγκτον. Οι ΗΠΑ δεν μπορούν να αγνοήσουν τα γεωπολιτικά πλεονεκτήματα της Τουρκίας και την αντίστοιχη γεωπολιτική της ισχύ.
Η δήλωση του υπουργού Εθνικής Άμυνας Π. Μπεγλίτη στο Τελ Αβίβ, στο πλευρό του ισραηλινού πρωθυπουργού Μ. Νετανιάχου (5.9.2011), ότι «Συζητήσαμε τις τελευταίες εξελίξεις γύρω από τις διμερείς σχέσεις Ισραήλ και Τουρκίας και αναφερθήκαμε εκτενώς στις απειλές της Τουρκίας για τις έρευνες στην ΑΟΖ που θα ξεκινήσουν μετά τις 20 Σεπτεμβρίου», επισημοποιεί έναν στρατιωτικό άξονα Ελλάδας-Ισραήλ-Κύπρου. Για πρώτη φορά διακηρύσσεται ότι Ελλάδα, Ισραήλ και Κύπρος, αντιμετωπίζουν ως ενιαία συμμαχία κρατών την Τουρκία. Αυτό θα φανεί γρήγορα, από τις 20 Σεπτεμβρίου και μετά (χρόνος της γεώτρησης που θα πραγματοποιείτο σε περιοχή εντός της ΑΟΖ που ανακήρυξε η Κύπρος). Κατά το defence.net, πηγές των Επιτελείων δήλωναν ότι Ελληνικές αεροναυτικές δυνάμεις δεν θα αναπτυχθούν στην Α. Μεσόγειο. Θα παραμείνουν στην περιοχή της ελληνικής υφαλοκρηπίδας, όσο πιο κοντά γίνεται σε χερσαία εδάφη, για το ενδεχόμενο η Άγκυρα να επιχειρήσει κάποιο «απονενοημένο διάβημα» και θελήσει να εξάγει την ένταση στον ελλαδικό χώρο. Το πολύ, ίσως κάποιο υποβρύχιο να αναπτυχθεί ανατολικότερα. Το Ισραήλ φερόταν, αν χρειαστεί, να αναλαμβάνει την προστασία της πλατφόρμας της Noble Energy (πιθανολογείτο και η υποστήριξη των ΗΠΑ). Οι αναλυτές των Επιτελείων δεν ανέμεναν τουρκικές κινήσεις κατά της πλατφόρμας. Υπήρχαν αναφορές για εντολή απόπλου κάποιων τουρκικών σκαφών προς την περιοχή της γεώτρησης, όπου πιθανόν να εκπέμψουν κάποιο μήνυμα, αλλά μέχρι εκεί. Εξάλλου ο Π. Μπεγλίτης έθεσε με καινοφανή τρόπο - και για ‘‘πρωτοκλασάτο’’ Ελλαδίτη πολιτικό - ερωτήματα και προβληματισμός για την έκβαση της «αραβικής άνοιξης». «Φοβάμαι ότι η “αραβική άνοιξη” που δημιούργησε πολλές προσδοκίες υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις και με μια ευρύτερη διεθνή πρωτοβουλία μπορεί να εξελιχθεί σε “αραβικό χειμώνα” και να δημιουργήσει φυγόκεντρες δυνάμεις, άρα να συμβάλλει στην αποσταθεροποίηση της ευρύτερης περιοχής. Κάτι που θα πλήξει και τα συμφέροντα της χώρας μας, της Ελλάδας, μιας χώρας που έχει ζωτικά συμφέροντα στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου». Ακόμα και το defence.net απορούσε με τις δηλώσεις Μπεγλίτη.
Μια μακροπρόθεσμη συνολική ελληνική στρατηγική ήταν αναγκαία εδώ και χρόνια. Ο επαναπροσδιορισμός χρειάζεται να γίνει τόσο σε αποτρεπτική κατεύθυνση όσο και στην κατεύθυνση της διασφάλισης του εθνικού ελέγχου των πλουτοπαραγωγικών πόρων της, στους οποίους συμπεριλαμβάνονται και οι υδρογονάνθρακες. Για να αντιμετωπίσει την τουρκική στρατηγική, η Ελλάδα όφειλε να προωθήσει μια καλά σχεδιασμένη συνεργασία ανάμεσα στους λαούς και στα βαλκανικά κράτη, αυτοτελώς και στο πλαίσιο της Ε.Ε. Και, ως προς την ένταξη της Τουρκίας στην Ε.Ε. να συμβάλει αποφασιστικά στην απόρριψη από τους Ευρωπαίους αυτής της επιδίωξης της Αγκυρας. Το Αιγαίο Πέλαγος, ως σύνολο μαζί με τα Στενά των Δαρδανελλίων και του Βοσπόρου είναι μια στρατηγική ζώνη μεγάλης σπουδαιότητας. Η Ελλάδα οφείλει να προχωρήσει στην καθιέρωση της δικής της ΑΟΖ, και διά μέσου σχετικών διαπραγματεύσεων με την Αίγυπτο, τη Λιβύη και την Αλβανία. Στην τουρκοïσραηλινή αντιπαράθεση η Ελλάδα θα μπορούσε να κρατήσει πολύ χαμηλούς τόνους παραμένοντας αμέτοχη. Αυτό σημαίνει όχι μόνο αποφυγή να ταυτιστεί με το Ισραήλ, αλλά και απομάκρυνση, έγκαιρα, από την Τουρκία, την αυτοκαταστροφική πολιτική της ‘‘ελληνοτουρκικής προσέγγισης’’. Παράλληλα, θα πρέπει να ενισχύσει τη γεωπολιτική της υποδομή, έτσι ώστε να γίνει εν δυνάμει ισχυρός παράγοντας στην περιοχή, αποτρέποντας ταυτοχρόνως την πιθανότητα να αποτελέσει το εξιλαστήριο θύμα σε μια πολιτική κατευνασμού της Τουρκίας από πλευράς ΗΠΑ και Ισραήλ. Να αντιστρέψουμε τη συνεχή πορεία γεωπολιτικής εξασθένησης/έκλειψης. Να ξαναγίνουμε «μια οντότητα» όχι εντασσόμενοι στους στρατηγικούς σχεδιασμούς άλλου κράτους, αλλά ενισχύοντας την αυτόνομη, υπαρκτή γεωπολιτική μας υπόσταση. Τόσο οι ΗΠΑ όσο και το Ισραήλ μάλλον θα προτιμούσαν μια ισχυρή αν και φιλοπαλαιστινιακή Ελλάδα, η οποία, έτσι και αλλιώς, λόγω της γεωπολιτικής συνάφειάς της με τη Δύση, αποτελεί εν δυνάμει σύμμαχο, παρά μια φιλοϊσραηλινή, αλλά αδύναμη, άρα και άχρηστη Ελλάδα.
Αθήνα 6 Σεπτεμβρίου 2011
Θεόδωρος Μπατρακούλης
theobatrak@gmail.com
* Εχει σταλεί για να δημοσιευτεί στην μηνιαία εφημερίδα Ρήξη, φύλλο της 9-10 Σεπτεμβρίου 2011
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)